Welke aspecten kunnen bijdragen tot onveilige hechting?

Mensen die bindingsangst hebben, zijn doorgaans onveilig gehecht.
Maar niet iedereen die onveilig gehecht is, hoeft bindingsangst te ontwikkelen.
Het is lastig om exacte criteria te vinden voor zowel bindingsangst als voor (on)veilige hechting.

Op grond van eigen en klantervaringen kom ik tot een aantal aspecten die bijdragen aan een onveilige hechting in de jeugd en tot aspecten die bijdragen aan een ongezonde opvoeding.
Een onveilige hechting in de jeugd kan zorgen voor omgangsproblemen in relaties. Onbewust en onbedoeld herhalen we aspecten uit onze jeugd.

Mensen die piekeren en malen, emotionele onrust of emotionele pijn in of na een relatie hebben, hebben een of meerdere van onderstaande aspecten in hun jeugd ervaren:

Er werd niet veel gepraat. Je hebt nauwelijks of niet met je ouders kunnen praten over de dingen waar jij mee zat en over gebeurtenissen die jou bezighielden.

Het tonen van gevoelens of het uiten van emoties werd ontmoedigd. Dat kan verbaal en non-verbaal zijn gebeurd.

Er was geen aandacht, liefde of zorg. Of je werd niet serieus genomen, in bepaalde aspecten werd je ontkend, je hebt geen steun ervaren. Er was geen affectie en geen troost als je die nodig had.

Je had geen emotionele band met minimaal een van de ouders. Of je hebt een ongezonde emotionele band met een van je ouders. Of er is vroeger een ongezond emotioneel beroep op je gedaan. Of er is emotioneel misbruik van je gemaakt.
De uitingsvormen hiervan zijn divers en zijn moeilijk als zodanig door jezelf te herkennen. Je wist vroeger niet anders. Dit zijn patronen waar je zelf niet bewust van bent en die van invloed zijn op je overtuigingen en uitingsvormen in de omgang met anderen, vooral je partner, je kinderen en je werkgever of collega’s.

Er was een ongelijkwaardig rollenpatroon tussen je ouders. De ene ouder was dominent en/of autoritair en hij of zij bepaalde alles en diens wil was wet. De ander was ondergeschikt (sub-assertief) en durfde niet of niet altijd voor jou op te komen of je te helpen, ook als dit dringend nodig was.

Er was sprake van fysiek geweld tussen de ouders en/of tussen de ouders en de kinderen en/of tussen de kinderen onderling.

Een van je ouders zat in de slachtofferrol en legde de oorzaak van alles buiten zichzelf door anderen de schuld te geven. Daar waar iemand in de slachtofferrol zit, is de kans aanwezig dat men ook ‘pleger’ is. Niet alle slachtoffers zijn plegers; wel zijn alle plegers tevens slachtoffer (weer van hún opvoeding).
Uit angst zelf slachtoffer te worden, kan men pleger worden. Het is voor iemand namelijk minder beangstigend om zelf af te wijzen dan om afgewezen te worden.

Er was een zondebok in het gezin: iemand die op veel fronten misdeeld werd of op wie de schuld werd afgewenteld. Of kinderen werden tegen elkaar uitgespeeld of een van de kinderen werd voorgetrokken ten opzichte van de anderen kinderen.

Een van je ouders vertoonde een grote mate van controlegedrag: alles moet op zijn of haar manier en op bepaalde momenten.

Je ouders zaten in een machtsconflict. Ze haalden de ander naar beneden en bevochten ieder hun eigen gelijk ten koste van de ander.

Je hebt niet gepuberd. Er was geen ruimte jezelf emotioneel te ontwikkelen, waardoor je je niet emotioneel hebt kunnen losmaken van je ouders. Dit is van invloed op je partnerkeuze en hoe je met je partner en met je kinderen omgaat.

Er werden bepaalde zaken tegen jouw zin in doorgedrukt, bijvoorbeeld dat je naar een internaat of kostschool moest. De signalen van jouw weerzin over het verblijf daar werden genegeerd.

Je bent verwend. Ook als je verwend bent, kun je emotioneel tekort gekomen zijn. Vaak is het (materieel) verwend worden in plaats van de liefde en aandacht die je nodig hebt en waar je als kind recht op hebt. Het materiële is dan compensatie voor het ontbrekende emotionele.

Je hebt niet je eigen opleidings- of beroepskeuze mogen maken. Of er is druk op je uitgeoefend om je in een bepaalde richting te ontplooien en ontwikkelen; het was niet de richting die jij graag wilde.

Onbewust en onbedoeld nemen we bepaalde aspecten uit onze jeugd mee in ons verdere leven of soms doen we juist bewust of onbewust datgene waarvan we denken dat het ‘t tegenovergestelde is. Op deze manier ontwikkelen we als het ware overlevingsmechanismen en uitingsvormen die voor ons normaal en vertrouwd zijn.

Die overlevingsvormen en uitingsvormen waren vroeger, toen we klein waren, functioneel. We hadden die nodig om het te redden. Nu werken ze belemmerend. Ze zijn niet meer functioneel voor onze huidige situatie. Het is je eigen onvermogen, je zelfverloochening en machteloosheid die maken dat je piekert, emotionele pijn en/of emotionele onrust ervaart. Het door jou ervaren onvermogen is logisch. Gezien je verleden is het logisch dat je piekert; je hanteert overtuigingen en uitingsvormen die vroeger wel functioneel waren maar dat nu niet meer zijn voor je huidige situatie. Vanuit jouw jeugd zoek je compensatie voor vroeger onvervulde behoeften.

Gelukkig is de persoonlijkheid eerder een proces dan een eindprodukt. Je kunt er zelf iets aan doen. Je kunt inzicht krijgen in voor jouw huidige situatie beperkende overtuigingen. Een aantal dingen kun je onmiddellijk veranderen, andere hebben meer tijd nodig. Je hebt er de rest van je leven plezier van.

Als volwassenen als kind niet heel duidelijk psychisch terreur of lichamelijk mishandeling of seksueel misbruik hebben meegemaakt, zullen ze, als ze diverse van de bovenstaande mechanismen in hun jeugd hebben ervaren, hun jeugd toch oprecht afschilderen als een gelukkige jeugd.

Het kind kon de ongezonde gedragingen en bejegening en omgangsvormen natuurlijk niet benoemen en nergens mee vergelijken; het wist niet anders. Onbewust heeft het kind de ermee gepaard gaande emoties (waar geen ruimte voor was) weggestopt.
Dat dergelijke emoties en gevoelens zich niet laten wegstoppen, merken we vervolgens later als we emotionele pijn en onrust ervaren en piekeren.
Inzicht in de vroegere bejegening biedt inzicht in de oorzaken van het huidige ongemak. Dan kun je er ook wat aan doen.

Zolang je bij anderen compensatie zoekt voor je eigen onvervulde behoeften, zul je emotionele pijn en onrust ervaren. Die ander kan je niet bieden waar jij behoefte aan hebt. De ander is namelijk net zo behoeftig als jij. Diens behoeften zien er alleen anders uit.

Het is voor iedereen makkelijker naar het gedrag van de ander te kijken dan te kijken naar het eigen gedrag. Zolang we naar de ander kijken, hoeven we niet naar ons eigen gedrag te kijken.
Als je niet een emotioneel gezonde jeugd hebt gehad, is het aan jezelf om jezelf alsnog emotioneel op te voeden. Dat is de enige manier om een einde te maken aan je emotionele pijn en onrust. En het is zeer wel mogelijk jezelf alsnog emotioneel op te voeden.

Je huidige (ex)partner of baas lijkt de oorzaak van jouw pijn en onrust. Hij of zij is slechts de trigger van jouw overlevingsmechanismen van vroeger. Als je een emotioneel gezonde opvoeding had gehad, zou je niet zo’n last hebben ervaren van het gedrag van je (ex-)partner of baas of van het emotioneel en feitelijk loskomen van je (ex-)partner of je werkgever.

Kortom: herstel van emotionele pijn is heel wel mogelijk dor jezelf alsnog emotioneel op te voeden.

Ik heb een Videojaarprogramma ontwikkeld met de TOP 15 aspecten waar mensen, die willen loslaten, last van hebben: Piekeren, Angst en paniek, Depressieve gevoelens/dips/down/neerslachtigheid/gedeprimeerdheid, Eenzaamheid/leegte/gemis, Slecht slapen, Stress/spanning, Burn-out/overspannenheid/overwerkt, Vermoeidheid/ futloosheid/energiegebrek, Gebrek aan zelfvertrouwen/negatief zelfbeeld/minderwaardigheidsgevoel, Besluiteloosheid/niet kunnen kiezen/twijfel/spijt/dilemma/geen actie ondernemen, Geen grenzen aan kunnen geven/geen Nee kunnen zeggen/pleasegedrag, Schaamte en schuldgevoel, Boosheid/agressie/frustratie/ergernissen, Emotionele pijn, Niet kunnen genieten/niet de zin van het leven weten/niet gelukkig zijn/niet weten wie je bent.

Over elk van de symptomen leer je wat het is, hoe het ontstaat en hoe jij het kwijt kunt raken.

‘Je video heeft me meer gedaan dan de psychiater, psychotherapeut en psycholoog in het verleden.’
‘Je geeft concrete en praktische tips om er vanaf te komen’

De eerste video, over Piekeren, kun je hier gratis en vrijblijvend bekijken, om te kijken of het Videojaarprogramma iets voor je is. Meer informatie over het Videojaarprogramma of het Videojaarprogramma direct bestellen kan hier.

Mijn boek Stop liefdesverdriet gaat over jouw eigen aandeel in jouw relatie en wat je daarin zelf ten goede kunt veranderen (290 pagina’s, 24,95 euro). Ook kun je lezen hoe we tot onze partnerkeuze komen en wat de invloed daarvan is op je leven. Je kunt een Gratis Probeerversie (38 pagina’s) downloaden, met de Cover, Inleiding, Inhoudsopgave, Tekst en de Achterzijde kaft.

‘Je geeft veel concrete tips en dat vind ik zeer waardevol!’

Hier vind je de Gratis Probeerversie en hier kun je het boek ook  aanschaffen.
Makkelijk bestellen (geen verzendkosten) kan hier. 

Hartelijke groeten,

Ammy van Bedaf MSc

Universitair geschoolde psycholoog

Cognitieve gedragstherapie

info@loslaten.nu          06-53 65 13 59          www.loslaten.nu

Lidmaatschapsnummer Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) 213178