Wat maakt het emotioneel loslaten zo moeilijk?

Hoe komt het dat je ineens bij een bepaalde partner zoveel moeite hebt om feitelijk en emotioneel los te komen? Dat het ‘ineens’ zo moeilijk is, komt omdat we dat patroon in de loop van een aantal jaren, in feite in de loop van ons leven, zonder dat we daar erg in konden  hebben, hebben  opgebouwd. Zo ‘ineens’ is het daarom dus niet, maar omdat het ons verrast en overvalt, lijkt het ‘ineens’ te zijn. En omdat het de eerste keer en ‘zo maar’ bij deze partner is, lijkt het ook nog eens door onze partner te komen.

Hoe komt het dat je hier tegenaan liep? Het is je geschiedenis dat je hier een keer tegen aan moest lopen. Je hebt kennelijk geen veilige hechting met je ouders gehad, waardoor je je niet emotioneel aan je ouders hebt kunnen binden. Hierdoor heb je je niet emotioneel kunnen onthechten. Als je je niet emotioneel onthecht, wordt het ook moeilijk om je later emotioneel te binden aan een partner. Ziehier de bindingsangst, wat zich onder andere uit in het aantrekken en afstoten en het niet met en niet zonder elkaar kunnen.

Waar bestaat die ‘geschiedenis’ dan uit? Je bent onbewust aan het herhalen wat je vroeger tekort bent gekomen. En je bent dat aan het herhalen op een manier waarop je vroeger zelf bejegend bent.

Wat kun je zoal tekort zijn gekomen? Dat zijn aspecten als aandacht, waardering, erkenning, bevestiging, er mogen zijn, serieus genomen worden, het gevoel dat je gewenst was, dat je goed was zoals je bent, dat er naar je geluisterd werd, dat jouw gevoelens er mochten zijn, dat je getroost werd, dat er spelletjes met je werd gedaan (spelletjes die ook leuk voor jou waren). Een kind heeft behoefte aan en recht op deze emotionele voeding. Als een kind deze emotionele voeding niet heeft gekregen, zal het deze later onbewust zoeken bij partners, die het je ook niet kunnen geven, omdat ze die emotionele voeding zelf ontbeerd hebben.

Met welke bejegening kun je dat aan het herhalen zijn? Het herhalen van patronen kan vele vormen hebben, zoals: aantrekken en afstoten, bemoeizucht, opoffering, pleasen, de ander willen redden/verzorgen/helpen, in de slachtofferrol zitten, het de ander op een voetstuk plaatsen of het zelf geadoreerd worden, met de ander te doen hebben, je schuldig voelen, controlebehoefte, wantrouwen, ter controle ‘testjes’ of ‘valletjes’ uitzetten voor de ander, veel conflicten of juist nooit een meningsverschil, angst voor afwijzing, impulsief gedrag, schaamte, angst voor sociale contacten, niet tot intimiteit in staat zijn, de schijn ophouden, over je heen laten lopen, bedreigingen uiten, je hoofd in het zand steken, gesloten en/of suggestieve vragen stellen, lijstjes bijhouden over het gedrag van de ander, verlatingsangst, illusies/dromen koesteren en in stand houden, angst voor eenzaamheid, dominantie, intenties/bedoelingen/woorden in plaats van daden, een benauwend of verstikkend gevoel krijgen, te veel investeren in de relatie en er te weinig voor terugkrijgen, de ander bedriegen, passiviteit, de schuld bij de ander leggen, verantwoordelijkheid ontduiken, niet je grenzen aangeven, eigen aannames en interpretaties voor waar aanzien en niet checken bij de ander, seks als instrument in de relatie, claimgedrag, flirtgedrag naar anderen dan de partner, niet dingen bespreekbaar kunnen/durven/willen maken, linken leggen die er niet zijn, eenrichtingsverkeer op materieel gebied (betalen, wonen), eenrichtingsverkeer ten aanzien van de moeite die wordt genomen (reisafstand overbruggen, tijd nemen voor de ander). Er kunnen naast dit alles ook patronen van belangenverstrengeling of rolverwarring spelen tussen zakelijk (bedrijf, huis, aandelen, andere bezittingen) en privé. Ook kunnen ouders, doordat ze een financieel of materieel aandeel bezitten, een rol hebben in deze financieel/materiële belangenverstrengeling en rolverwarring.

Waarom ben ik zo aan het piekeren? Als je vroeger je emoties als boosheid en verdriet niet kon of durfde te tonen, omdat ze bijvoorbeeld werden genegeerd of belachelijk werden gemaakt of omdat je je “Niet moet aanstellen!”, ga je vanzelf als kind je emoties ontkennen. Ze worden als het ware weggestopt; ze mogen er niet zijn. Tijdens je jeugd was het goed dat dit gebeurde, want daarmee heb je het gered, maar door je emoties weg te stoppen, stop je ook je gevoel weg. Je wordt niet beloond voor het tonen van je gevoel; het uiten van je emoties wordt daarentegen verbaal of non-verbaal ontmoedigd. Later zijn je emoties echter nog steeds weggestopt en is je gevoel geblokkeerd. Je gevoelsantenne is als het ware ingetrokken. Vandaar dat je alles op je ratio doet, die natuurlijk niet allemaal kan beredeneren en rationaliseren wat er om je heen gebeurt, des te meer omdat het om patronen gaat van toen je kind was en nog vanuit je kindbeeld. Het piekeren ontstaat dan omdat je je vastbijt in je patronen van vroeger en je tegelijkertijd je gevoelens hebt leren wegstoppen. Je gevoel en de daarop gebaseerde intuïtie is echter je beste richtsnoer en antenne.

Waarom ga je zo door met het proberen de ander te veranderen? Zolang je met de ander bezig bent, hoef je niet naar je eigen aandeel te kijken. Daarom probeer je tot de ander door te dringen, de ander van bepaalde dingen te overtuigen, de ander dingen dingen te laten inzien en het de ander te laten begrijpen.

Ik kreeg onlangs een vraag van een klant: Ben ik aan een dood paard aan het trekken of is het paard dood doordat ik eraan trek? Beide is volgens mij waar. Omdat de ander net zo emotioneel behoeftig is als jij (ben je aan een dood paard aan het trekken en)  ontstaan er na een bepaalde tijd teleurstellingen, irritaties en spanningen. Door de machtsstrijd die er vervolgens ontstaat, ontstaat er een verwijdering (en gaat het paard dus dood doordat je eraan trekt). Tegelijkertijd kun je door je emotionele behoeftigheid ook niet zonder de ander. Het niet zónder en tegelijkertijd niet mét de ander kunnen, is het pijnlijke aan de situatie.

Wie heeft welk aandeel in een onrustige relatie? Ieders aandeel is even groot, ongeacht hoe verschillend ieders aandeel er ook uit ziet. Ieders gedrag is een logische reactie op het gedrag van de ander. Het maakt ook niet uit wie met een ruzie is begonnen, want ook dat is weer een onbewuste reactie  op (of oppotten van) iets wat eerder is gebeurd. Waar het om gaat is dat je de ander nodig hebt om je patronen van vroeger te kunnen herhalen. Die patronen van vroeger kunnen verschillende rollen aannemen. Beide partners nemen dan een complementaire rol aan. Als de een bijvoorbeeld dominant is, is de ander ondergeschikt. Een dominante zou nooit voor een andere dominante partner kiezen en een ondergeschikte zou nooit voor een andere ondergeschikte partner kiezen. Een ondergeschikte en een dominante hebben elkaar nodig om hun respectieve dominante en ondergeschikte rol in stand te kunnen houden. It takes two to tango en dat kun je de ander moeilijk verwijten, temeer omdat je er zelf ook zo’n behoefte aan hebt.

Hoe kun je de situatie veranderen? Wil je de situatie veranderen, dan kun je alleen je eigen aandeel veranderen. Hoewel het wel als zodanig voelt, is de ander niet het probleem. De ander is daardoor ook niet de oplossing voor jouw probleem. Gezien je geschiedenis zou je op een gegeven moment deze partner zijn tegen gekomen, omdat je er onbewust naar op zoek bent: naar een partner bij wie je onbewust compensatie zocht voor je eigen onvervulde emotionele behoeften van vroeger. Als je je eigen patronen van vroeger verandert, zal er of een andere relatie ontstaan of zul je op andere (emotioneel gezondere) partners vallen. Alleen als je aan je eigen emotionele ontwikkeling werkt, kun je je situatie veranderen en je emotionele pijn doen verminderen en op termijn doen verdwijnen.

Hoe komt het dat emotionele pijn in de loop van de tijd toeneemt? Met het willen veranderen van de ander, voedt en versterk je je patronen van vroeger. Ongeacht welke patronen het zijn, wat altijd speelt is dat je nog meer gaat beredeneren, dat je onbewust en onbedoeld nog meer je eigen afwijzing aan het organiseren bent en, last but not least: dat je eigen onmacht en machteloosheid navenant groeien. Dat de angel uit je emotionele pijn gaat, is vaak doordat je je onmacht en machteloosheid kwijt raakt. Doordat je ziet wat je er zelf aan kunt doen. Je kunt dan alsnog jezelf emotioneel opvoeden, iets wat kinderen die een emotioneel gezonde opvoeding hebben gehad (zo’n 60% van de volwassenen) tijdens hun jeugd al hebben meegekregen. Je kunt het ook later doen;  beter later dan nooit.

Kortom: door je eigen aandeel te begrijpen, kun je ook andermans aandeel beter begrijpen. Andersom is het dus ook zo: je kunt alleen andermans gedrag begrijpen, voor zover je je eigen gedrag begrijpt. Alleen datgene wat je bij jezelf herkent, kun je namelijk bij anderen herkennen.

Ik heb een Videojaarprogramma ontwikkeld met de TOP 15 aspecten waar mensen, die willen loslaten, last van hebben: Piekeren, Angst en paniek, Depressieve gevoelens/dips/down/neerslachtigheid/gedeprimeerdheid, Eenzaamheid/leegte/gemis, Slecht slapen, Stress/spanning, Burn-out/overspannenheid/overwerkt, Vermoeidheid/ futloosheid/energiegebrek, Gebrek aan zelfvertrouwen/negatief zelfbeeld/minderwaardigheidsgevoel, Besluiteloosheid/niet kunnen kiezen/twijfel/spijt/dilemma/geen actie ondernemen, Geen grenzen aan kunnen geven/geen Nee kunnen zeggen/pleasegedrag, Schaamte en schuldgevoel, Boosheid/agressie/frustratie/ergernissen, Emotionele pijn, Niet kunnen genieten/niet de zin van het leven weten/niet gelukkig zijn/niet weten wie je bent.

Over elk van de symptomen leer je wat het is, hoe het ontstaat en hoe jij het kwijt kunt raken.

‘Je video heeft me meer gedaan dan de psychiater, psychotherapeut en psycholoog in het verleden.’
‘Je geeft concrete en praktische tips om er vanaf te komen’

De eerste video, over Piekeren, kun je hier gratis en vrijblijvend bekijken, om te kijken of het Videojaarprogramma iets voor je is. Meer informatie over het Videojaarprogramma of het Videojaarprogramma direct bestellen kan hier.

Mijn boek Stop liefdesverdriet gaat over jouw eigen aandeel in jouw relatie en wat je daarin zelf ten goede kunt veranderen (290 pagina’s, 24,95 euro). Ook kun je lezen hoe we tot onze partnerkeuze komen en wat de invloed daarvan is op je leven. Je kunt een Gratis Probeerversie (38 pagina’s) downloaden, met de Cover, Inleiding, Inhoudsopgave, Tekst en de Achterzijde kaft.

‘Je geeft veel concrete tips en dat vind ik zeer waardevol!’

Hier vind je de Gratis Probeerversie en hier kun je het boek ook  aanschaffen.
Makkelijk bestellen (geen verzendkosten) kan hier. 

Hartelijke groeten,

Ammy van Bedaf MSc

Universitair geschoolde psycholoog

Cognitieve gedragstherapie

info@loslaten.nu          06-53 65 13 59          www.loslaten.nu

Lidmaatschapsnummer Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) 213178