Wat maakt dat eenzaamheid een gevoel is en niet een feitelijke toestand?

“Wat betekent leegte?” vroeg iemand ooit aan de Indische filosoof Nagarjuna (ca. 150-250 v. Chr.).
“Het bestaan in afhankelijkheid”, antwoordde hij.
“Wat betekent bestaan in afhankelijkheid?”
“Leegte.”

Alleen zijn en je eenzaam voelen zijn verschillende aspecten.
Je kunt alleen zijn en wel of niet eenzaam zijn.
Je kunt niet alleen zijn en wel of niet eenzaam zijn.
Eenzaam zijn is een gevoel, niet een feitelijke toestand, omdat je ook eenzaam kunt zijn als er mensen om je heen zijn.
Ook als anderen je aandacht geven, kun je eenzaam zijn.

Eenzaamheid in een relatie wordt als pijnlijker ervaren dan eenzaamheid als iemand alleen is.
Als je alleen bent, zou je er praktisch nog iets aan kunnen doen door iemand op te gaan zoeken of uit te nodigen.
Je hebt die keuze dan nog of in ieder geval het gevoel dat je die keuze hebt.
Als je eenzaam bent in je relatie, zit je vaak in een positie dat je niet weet hoe je dat kunt doorbreken.
Je eenzaamheid wordt echter niet door de ander veroorzaakt, maar door de ander getriggerd.

Een partner kan feitelijk weg zijn
bijvoorbeeld door een drukke baan, veel overwerk, buitenlandse trips, werk over de grens (vrachtwagenchauffeur), of lange dienstverbanden elders (werken op een boortoren, uitgezonden worden).
Zo iemand is dan feitelijk afwezig, maar dat zegt niets over de emotionele aanwezigheid door middel van bijvoorbeeld kleine attenties, kaartjes, telefoontjes, sms-jes en dergelijke.
Een partner kan daarentegen thuis zitten en tegelijkertijd afstandelijk zijn.
Of een partner kan er feitelijk zijn en tegelijkertijd emotioneel onbereikbaar zijn doordat hij of zij zich afsluit, druk is met andere dingen, vermijdingsgedrag vertoont, niet wil praten of niet activiteiten samen wil doen of niet zijn of haar ervaringen met de ander wil delen.

Eenzaamheid kan dan ook vele gezichten hebben, zoals onder andere:
– in de steek gelaten voelen
– onvoldoende aandacht ervaren
– geen gehoor krijgen
– genegeerd worden
– naar beneden gehaald
– aantrekken en afstoten
– knipperlichtrelatie
– niet serieus genomen worden
– het niet goed kunnen doen
– het de schuld krijgen van alles
– ruzies, conflicten
– irritaties, ergernissen en frustraties
– enzovoorts.

Eenzaamheid kan ook een heel ander gezicht hebben, waardoor je het niet herkent, zoals:
– het geen aandacht kunnen verdragen
– het geen plezier mogen hebben van jezelf
– het niet kunnen genieten
– het niet van jezelf mogen genieten
– het niet je gevoelens kunnen tonen
– het niet willen aangeven wat iets met je doet
– angst hebben om gekwetst te worden
– angst hebben dat mensen je afwijzen
– niet geholpen willen worden
– angst voor afhankelijkheid
– angst dat je iets terug zou moeten doen
– angst voor controleverlies
– angst dat mensen denken dat je het zelf niet kunt
– angst dat mensen iets van je gaan verwachten
– angst dat mensen je een aansteller vinden
– angst dat mensen je kinderachtig vinden
– angst dat mensen een oordeel over je hebben
– angst dat mensen denken dat je aandacht wil hebben
– enzovoorts.

Het is gek genoeg het verzét tegen je eenzaamheid waardoor het in stand wordt gehouden.
Er bestaat niet zoiets als ‘door je pijn heen gaan’, want dat kunnen we niet.
Dat kan ons gevoel niet en dat kan ons brein niet.
Dat is wat je je hele leven al gedaan hebt.
Dat waren patronen van vroeger en je hebt tot op heden (nog) niet anders geleerd.
Je doet het nu nog zoals je het vroeger als kind deed, en dat is de reden dat jouw pijn in de loop van de tijd toeneemt. Meer van hetzelfde leidt namelijk tot meer van hetzelfde.

Een groot misverstand over eenzaamheid is dat het door je huidige situatie wordt veroorzaakt.
Zonder dat je dat beseft is het de weggestopte eenzaamheid uit je jeugd die je heden ten dage voelt.
De situatie waarin je nu verkeert, vertoont dan associaties met de eenzaamheid van vroeger.
Vandaar dat jouw huidige situatie iets triggert van vroeger.

Dat triggeren kan te maken hebben met
je afgewezen voelen, je in de steek gelaten voelen, de schuld krijgen, het nooit goed kunnen doen, uitgespeeld worden, niet serieus genomen worden, genegeerd worden, en dergelijke.

Eenzaamheid kan vroeger ontstaan zijn
door zowel het feitelijk in de steek gelaten zijn als door het emotioneel in de steek gelaten zijn.
Het feitelijk in de steek gelaten zijn kan gebeurd zijn tijdens bijvoorbeeld een ziekenhuisopname toen je klein was.
Of dat je vader naar het buitenland moest voor zijn werk.
Of dat je in verband met familieomstandigheden bij familie moest verblijven.
Of dat je naar kostschool of internaat moest.
Of dat door ziekte van een ouder die daardoor elders verbleef of boven op een kamer lag.

In een volgend blog schrijf ik over het emotioneel in de steek gelaten zijn, de vorm die de meeste pijn veroorzaakt.

Kortom: eenzaamheid heeft een voedingsbodem in vroeger en wordt niet veroorzaakt door je huidige situatie of door je  (ex-) partner, maar door hem of haar getriggerd. Dat maakt dat je zelf iets aan je eenzaamheid kunt doen. 

[contentblock id=3 img=gcb.png] [contentblock id=4 img=gcb.png] [contentblock id=7 img=gcb.png] [contentblock id=6 img=gcb.png]