Wat kun je doen aan machtsconflicten?

Als een kind klein is, is het onmachtig naar de ouder. Het is onmachtig naar de ouder omdat het kwetsbaar en tegelijkertijd afhankelijk is van diezelfde ouder. Bovendien weet het kind niet anders, want het heeft nog geen vergelijkingsmateriaal. Het vergelijkingsmateriaal dat het in de loop van diens leven wel krijgt, wordt bekeken en beoordeeld vanuit de bril van diens vroegere kwetsbaarheid en afhankelijkheid. Zo ontstaat in feite een vicieuze cirkel, waarin het kind zich ontwikkelt tot een volwassene die niet beter weet dan hij of zij heeft meegekregen vanuit de eigen (beperkte en emotioneel ongezonde) opvoeding.

Omdat het kind vroeger onmachtig was, heeft het emoties als boosheid en verdriet weggestopt. Dit was noodgedwongen want er was geen ruimte voor emoties. Op de een of andere manier werd het ontmoedigd om emoties te tonen. Ze mochten er niet zijn.

Emoties laten zich echter niet wegstoppen. Ze floepen er als het ware ineens en totaal onverwachts uit. Dat gebeurt, zonder dat we er erg in hebben, als er zich een situatie voordoet die associaties vertoont met gebeurtenissen of wegggestopte emoties van vroeger. Vandaar dat emotionele reacties in geen verhouding kunnen staan tot de gebeurtenis. Als een reactie in geen verhouding staat tot de gebeurtenis is dit zelfs een teken dat het met iets van vroeger te maken heeft. Voor degene die de emotionele uitbarsting vertoont, voelt het echter aan als intuïtief en volstrekt gerechtvaardigd. De oorzaak en de aanleiding is voor betrokkene absoluut en overduidelijk het gedrag van de ander op dat moment. “Had die maar niet (zo moeten)….”

Als we niet een emotioneel gezonde opvoeding hebben gehad, hebben we, zonder dat we het weten, onze emoties weggestopt. Onze gevoelsantenne is hiermee eveneens ingeschoven. Als we niet een emotioneel gezonde opvoeding hebben gehad, zoeken we, ook zonder dat we ons daar zelf bewust van zijn, compensatie van onze onvervulde behoeften bij anderen. Dat doen we in onze vriendenkring, in ons werk, in onze hobby’s en met name in onze relaties.

Ieder kind heeft behoefte aan en recht op aandacht, liefde, zorg, er mogen zijn, serieus genomen worden, getroost worden en dergelijke. Als deze emotionele behoeften niet of onvoldoende zijn vervuld, zullen we daarvoor compensatie bij anderen zoeken.

Juist bij de mensen die ons het meest na staan, proberen we het meest onze onvervulde behoeften te compenseren; dit is doorgaans onze partner. Zolang onze emotionele behoeften onvervuld blijven, zullen we hiervoor bij andere compensatie blijven zoeken, met name in relaties.

Omdat we vroeger klein en onmachtig waren, bevechten we alsnog als volwassene onze macht tegenover onze partner. Tegenover onze ouders konden en durfden we dat niet. Tegenover onze partners durven en kunnen we dat nu wel. Het machtsconflict refereert echter aan het niet ‘uitgevochten’ conflict met onze ouders. Wat we vroeger niet konden, kunnen we nu wel bij onze partners.

Zo tussen onze derde en achtste levensjaar schijnt zich in onze hersen een soort blauwdruk te ontwikkelen met onbewuste criteria waaraan onze partner zou moeten voldoen. Die blauwdruk is als het ware een spiegel van de (emotionele) opvoeding die we zelf genieten. In deze blauwdruk zitten daarom veel aspecten van onze eigen opvoeding. Het betreffen dan zowel aspecten die we juist wel willen (bijvoorbeeld vader die veel spelletjes met ons deed) als andere aspecten die we juist niet willen (bijvoorbeeld de slachtofferrol van moeder). Van een aantal van deze aspecten zijn we ons bewust. Van de meeste weggestopte aspecten (doordat we onze emoties en gevoelens hebben weggestopt) zijn we ons niet bewust. Dat is onze blinde vlek.

Die blauwdruk zorgt ervoor dat we, onbewust en onbedoeld, op een partner vallen die ongeveer even onveilig gehecht is als wij zelf en die ook compensatie zoekt voor diens onvervulde emotionele behoeften.
Het gevolg is twee mensen die onvervulde emotionele behoeften hebben, hiervoor compensatie zoeken bij de ander en die beiden in feite het machtsconflict met elkaar uitvechten dat ze vroeger als kind niet met hun ouders aan konden gaan. Ziehier een bron van emotionele pijn, onrust en gepieker. Als één van beiden inzicht in diens eigen patronen en de in de relatie ontstane patronen krijgt, kan een einde worden gemaakt aan de viceuze cirkel van het elkaar bevechten.

Wil je gelijk hebben of wil je gelukkig zijn? Het is de kunst om genoeg te hebben aan je eigen gelijk in plaats van je eigen gelijk ook nog eens bij de ander te willen bevechten. De gedachte bestaat dat als de een gelijk heeft, de ander ongelijk heeft. Dat is exact waar het machtsconflict over gaat. Het is echter mogelijk om aan je eigen gelijk genoeg te hebben en de ander in zijn of haar waarde te laten. Het zoeken van compensatie voor onvervulde behoeften belemmert dit laatste doorgaans. Inzicht in de eigen onvervulde behoeften geeft inzicht in de manier waarop hier compensatie voor wordt gezocht. Op grond hiervan kan aangegeven worden hoe dit veranderd moet worden om aan je eigen gelijk genoeg te hebben en niet meer te piekeren.

Kortom: zolang we geen inzicht hebben in de onvervulde behoeften waarvoor we, onbedoeld en onbewust, (vooral in onze relaties) compensatie zoeken, zullen we blijven hangen in onze vaste patronen, zowel in ons zelf als in onze relaties.

Ik heb een Videojaarprogramma ontwikkeld met de TOP 15 aspecten waar mensen, die willen loslaten, last van hebben: Piekeren, Angst en paniek, Depressieve gevoelens/dips/down/neerslachtigheid/gedeprimeerdheid, Eenzaamheid/leegte/gemis, Slecht slapen, Stress/spanning, Burn-out/overspannenheid/overwerkt, Vermoeidheid/ futloosheid/energiegebrek, Gebrek aan zelfvertrouwen/negatief zelfbeeld/minderwaardigheidsgevoel, Besluiteloosheid/niet kunnen kiezen/twijfel/spijt/dilemma/geen actie ondernemen, Geen grenzen aan kunnen geven/geen Nee kunnen zeggen/pleasegedrag, Schaamte en schuldgevoel, Boosheid/agressie/frustratie/ergernissen, Emotionele pijn, Niet kunnen genieten/niet de zin van het leven weten/niet gelukkig zijn/niet weten wie je bent.

Over elk van de symptomen leer je wat het is, hoe het ontstaat en hoe jij het kwijt kunt raken.

‘Je video heeft me meer gedaan dan de psychiater, psychotherapeut en psycholoog in het verleden.’
‘Je geeft concrete en praktische tips om er vanaf te komen’

De eerste video, over Piekeren, kun je hier gratis en vrijblijvend bekijken, om te kijken of het Videojaarprogramma iets voor je is. Meer informatie over het Videojaarprogramma of het Videojaarprogramma direct bestellen kan hier.

Mijn boek Stop liefdesverdriet gaat over jouw eigen aandeel in jouw relatie en wat je daarin zelf ten goede kunt veranderen (290 pagina’s, 24,95 euro). Ook kun je lezen hoe we tot onze partnerkeuze komen en wat de invloed daarvan is op je leven. Je kunt een Gratis Probeerversie (38 pagina’s) downloaden, met de Cover, Inleiding, Inhoudsopgave, Tekst en de Achterzijde kaft.

‘Je geeft veel concrete tips en dat vind ik zeer waardevol!’

Hier vind je de Gratis Probeerversie en hier kun je het boek ook  aanschaffen.
Makkelijk bestellen (geen verzendkosten) kan hier. 

Hartelijke groeten,

Ammy van Bedaf MSc

Universitair geschoolde psycholoog

Cognitieve gedragstherapie

info@loslaten.nu          06-53 65 13 59          www.loslaten.nu

Lidmaatschapsnummer Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) 213178