Wat is bindingsangst en hoe je dat kunt loslaten

Mensen die pijn hebben in een relatie of pijn hebben nadat de relatie is beëindigd en die hun partner niet emotioneel kunnen loslaten, zijn relatieverslaafd. Het is een heuse verslaving, die net als alle andere verslavingen progressief is. Dit wil zeggen dat de emotionele pijn en onrust in de loop van je relatie(s) en in de loop van je leven zullen toenemen.

Is het moeilijk om bindingsangst te herkennen? Bindingsangst herkennen we vaak wel bij iemand anders, maar niet bij onszelf. Dat komt omdat we wel zien dat die ander zich niet aan ons kan binden. We zien dat, omdat we er zo’n last van hebben. Wat we echter niet zien is dat we zelf ook bindingsangst hebben; van onze eigen bindingsangst hebben we zelf namelijk geen last. Dat komt omdat we de oorzaak van het niet soepel verlopen van de relatie bij de ander leggen. De uitingsvormen van onze eigen bindingsangst zien er alleen net even anders uit. Een partner die zegt dat jij bindingsangst hebt, heeft gelijk, alleen hij of zij vergeet er bij te vertellen dat hij of zij het zelf ook heeft.

Waar herken je bindingsangst aan? Je herkent bindingsangst aan het aantrekken en afstoten binnen een relatie, en aan bijvoorbeeld een knipperlichtrelatie: dat wil zeggen dat de relatie aan en uit en weer aan en weer uit gaat. Hierbij maakt het niet uit wie de relatie uitmaakt. Een ander kenmerk is dat je niet los kunt komen van een emotioneel onbereikbare partner.

Waarom lijkt alleen de ander bindingsangst te hebben? Dat is omdat je onbewust partners uitzoekt die net even emotioneel onbereikbaarder zijn dan jijzelf. Zodra je namelijk iemand ontmoet die niet zo emotioneel onbereikbaar is, zul je het zelf als “benauwend” en “verstikkend” ervaren en het daarom uitmaken. Je hebt niet door dat het ditmaal jouw eigen bindingsangst is die opspeelt.

Hoe ontstaat bindingsangst? Kinderen die tijdens hun jeugd een emotioneel veilige hechting ontwikkelen met hun ouders, kunnen later een evenwichtige en gelijkwaardige relatie aangaan met een partner. Kinderen die niet een emotioneel veilige jeugd hebben gehad, zullen daarentegen geen veilige hechting met hun ouders kunnen ontwikkelen. Zij zullen later ook niet puberen en vervolgens niet emotioneel hun ouders kunnen loslaten. Dat laatste is nodig om een emotioneel evenwichtige relatie met iemand te kunnen aangaan. Bindingsangst ontstaat dus tijdens de jeugd, als een kind niet die aandacht, waardering, erkenning en bevestiging krijgt waar het behoefte aan en waar het recht op heeft. Dit is affectieve verwaarlozing. Daarnaast spelen ook patronen van emotioneel misbruik en geestelijke mishandeling een rol.

Wat is het gevolg van bindingsangst? Het  gevolg van bindingsangst is dat je, onbewust en onbedoeld, datgene wat je in je jeugd hebt gemist aan aandacht, waardering, erkenning en bevestiging en dergelijke, later bij je partners gaat zoeken. Die het jou echter ook niet kunnen geven, omdat zij die dingen tijdens hun jeugd eveneens ontbeerd hebben. Het gevolg van bindingsangst is dus dat je, zonder dat je het door hebt, je aangetrokken voelt tot partners die evenveel bindingsangst hebben als jijzelf. Vandaar dat die relaties zo moeilijk verlopen.

Waarom vallen we op partners die ook bindingsangst hebben? Je zou verwachten dat we zouden vallen op partners die dan geen bindingsangst hebben, maar dat is helaas niet het geval. Het schijnt namelijk dat er zich zo tussen ons derde en achtste jaar een soort van blauwdruk in onze hersenen ontwikkelt, met daarin de ‘criteria’ waar onze partner aan zou moeten voldoen. Als je tijdens die bewuste jeugdjaren affectief verwaarloosd en emotioneel misbruikt bent, zoek je later onbewust een partner bij wie je die patronen uit je jeugd kunt herhalen. Datgene wat je bij je partner ervaart zijn in feite de vroeger weggestopte emoties die je toen je klein was niet kon, wilde en/of durfde te tonen. Dat geldt natuurlijk ook voor de emoties die jouw partner ten opzichte van jou laat zien.

Waar is onze partnerkeuze op gebaseerd? Onbewust is onze partnerkeuze gebaseerd op  het kunnen herhalen van patronen van vroeger. Als je een emotioneel gezonde jeugd hebt gehad, zul je onbewust op een emotioneel gezonde partner vallen. Als je een emotioneel niet (zo) gezonde jeugd hebt gehad, zul je op een emotioneel niet (zo) gezonde partner vallen.

Een ander gevolg van die bindingsangst is dat we onbewust de spanning en het drama uit onze jeugd willen herhalen. Want naast affectief verwaarlozing hebben we ook spanning en drama meegemaakt in de vorm van geestelijke of lichamelijke mishandeling. Of onze ouders hadden regelmatig ruzie of er waren regelmatig spanningen en dergelijke. Hierdoor vinden we een rustige partner, die oprechte aandacht voor ons heeft, saai. Je moet een partner hebben bij wie je die onbewuste spanning en het drama uit je jeugd moet kunnen herhalen.”Ik voelde geen spanning”, “Ik miste de spanning”, “Ik vind mijn eigen huwelijk saai” zijn citaten van mensen die op zoek zijn naar die spanning uit hun jeugd, want tegelijkertijd verlangen ze naar rust in hun leven.

Vraag in een mail: ‘Zal dit altijd zo blijven dat ik op de verkeerde mannen blijf vallen en wanneer ik wel een goede man heb, dat ik mij ga vervelen?’ Als je niets aan jezelf verandert, zul je inderdaad op ‘verkeerde’ mannen blijven vallen en zul je een voor jou geschikte man niet zien staan of hem al snel laten schieten, omdat je hem te saai vindt.

Je gebruikt het woord ‘verkeerde’ mannen; ik heb het zelf liever over ongezonde relaties, want er is niemand ‘verkeerd’. Vanuit jullie beider onvervulde emotionele behoeften voelen jullie je tot elkaar aangetrokken, dus als hij ‘verkeerd’ is, zou jij dat ook zijn. Dat jullie onvervulde emotionele behoeften verschillen, doet daar niets aan af. Jullie hebben elkaar daar voor nodig. Waar het om gaat is hoe je die situatie zelf in stand houdt, hoe ongewenst die ook is en hoe ‘verkeerd’ je die ander ook noemt.

Er zijn naar mijn mening dus geen verkeerde mannen of vrouwen. Het gaat om wat jij jezelf laat aanleunen: daarvan zit de oorsprong in jouw jeugd. Het feit dat hij of zij de vreselijkste dingen doet, zegt evenveel over degene die zich die vreselijke dingen laat aanleunen. Zolang geen van beiden ontoerekeningsvatbaar is, zijn beide partners even verantwoordelijk voor hun relatie. Je kunt alleen je eigen aandeel veranderen. Dat is tevens het goede nieuws: je kunt je eigen aandeel veranderen, dan zal de relatie op zich ook anders worden.

Hoe kun je bindingsangst loslaten? Je bindingsangst loslaten is niet makkelijk maar gelukkig nog wel mogelijk. Je kunt je bindingsangst loslaten door jezelf alsnog emotioneel op te voeden: door te leren naar je gevoel te gaan, door te leren hoe je je impulsieve gedrag kunt loslaten, door te leren hoe je je piekeren kunt loslaten en door te leren hoe je je angst voor afwijzing kunt loslaten en dergelijke. Hiernaast dien je nog een aantal specifieke aspecten los te laten, maar die hangen van jouw verhaal af en verschillen per persoon. Op grond van jouw verhaal kan ik inzichtelijk maken welke patronen van vroeger jij nu nog onbewust en onbedoeld zelf in stand houdt. Op grond daarvan kan ik je aangeven hoe jij dat zelf feitelijk kunt veranderen. Het zijn concrete gedragsaspecten en communicatieve vaardigheden.

Waarom lijkt het loslaten van je bindingsangst zo eng? Dat het loslaten van jouw bindingsangst van vroeger zo eng is, komt omdat je nu nog de angst van vroeger voelt, van toen je klein was. Wat je vroeger echter niet kon en nu wel, is alsnog jezelf emotioneel opvoeden. Ik heb zelf ervaren dat je hierdoor niet de angst en niet de pijn van vroeger voelt. Omdat dat al voorbij is; het is al gebeurd. Het is nu juist je verzét tegen het verdriet van vroeger die jouw angst en pijn in stand houden. Het toelaten van het verdriet van vroeger doet echter geen pijn; het is het verzét ertegen dat jouw huidige pijn veroorzaakt en angst en paniek in stand houdt.

Kortom: Bindingsangst heeft zijn voedingsbron in de jeugd. Als jouw partner bindingsangst heeft, heb je het zelf ook, anders zou je hem of haar makkelijk kunnen loslaten. Dat je je (ex-)partner niet kunt loslaten, zegt iets over jouw vroeger niet vervulde emotionele behoeften en over je huidige emotionele behoeftigheid en/of over je angst voor eenzaamheid. Loslaten van je bindingsangst en daardoor ook herstellen van je relatieverslaving is gelukkig nog wel degelijk mogelijk

Ik heb een Videojaarprogramma ontwikkeld met de TOP 15 aspecten waar mensen, die willen loslaten, last van hebben: Piekeren, Angst en paniek, Depressieve gevoelens/dips/down/neerslachtigheid/gedeprimeerdheid, Eenzaamheid/leegte/gemis, Slecht slapen, Stress/spanning, Burn-out/overspannenheid/overwerkt, Vermoeidheid/ futloosheid/energiegebrek, Gebrek aan zelfvertrouwen/negatief zelfbeeld/minderwaardigheidsgevoel, Besluiteloosheid/niet kunnen kiezen/twijfel/spijt/dilemma/geen actie ondernemen, Geen grenzen aan kunnen geven/geen Nee kunnen zeggen/pleasegedrag, Schaamte en schuldgevoel, Boosheid/agressie/frustratie/ergernissen, Emotionele pijn, Niet kunnen genieten/niet de zin van het leven weten/niet gelukkig zijn/niet weten wie je bent.

Over elk van de symptomen leer je wat het is, hoe het ontstaat en hoe jij het kwijt kunt raken.

‘Je video heeft me meer gedaan dan de psychiater, psychotherapeut en psycholoog in het verleden.’
‘Je geeft concrete en praktische tips om er vanaf te komen’

De eerste video, over Piekeren, kun je hier gratis en vrijblijvend bekijken, om te kijken of het Videojaarprogramma iets voor je is. Meer informatie over het Videojaarprogramma of het Videojaarprogramma direct bestellen kan hier.

Mijn boek Stop liefdesverdriet gaat over jouw eigen aandeel in jouw relatie en wat je daarin zelf ten goede kunt veranderen (290 pagina’s, 24,95 euro). Ook kun je lezen hoe we tot onze partnerkeuze komen en wat de invloed daarvan is op je leven. Je kunt een Gratis Probeerversie (38 pagina’s) downloaden, met de Cover, Inleiding, Inhoudsopgave, Tekst en de Achterzijde kaft.

‘Je geeft veel concrete tips en dat vind ik zeer waardevol!’

Hier vind je de Gratis Probeerversie en hier kun je het boek ook  aanschaffen.
Makkelijk bestellen (geen verzendkosten) kan hier. 

Hartelijke groeten,

Ammy van Bedaf MSc

Universitair geschoolde psycholoog

Cognitieve gedragstherapie

info@loslaten.nu          06-53 65 13 59          www.loslaten.nu

Lidmaatschapsnummer Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) 213178