Schuldgevoel naar je kinderen loslaten

Hoe kun je schuldgevoelens loslaten, bijvoorbeeld naar je kinderen toe?

Schuldgevoelens die we naar anderen ervaren, worden niet door hen veroorzaakt, al lijkt het wel zo. Ze worden door hen getriggerd, dat wil zeggen dat er een bepaalde gelijkenis is met de schuldgevoelens naar hen toe en met situaties uit jouw jeugd. De voedingsbodem van schuldgevoel zit in je jeugd. De oorzaak van schuldgevoel zit dus in je jeugd en dat schuldgevoel uit jouw jeugd kan daardoor later door anderen getriggerd worden. Om te weten hoe je je huidige schuldgevoel kunt loslaten, moet je eerst weten waar het schuldgevoel vroeger vandaan komt en wat de huidige uitingsvormen ervan zijn.

Schuldgevoel naar je eigen kinderen is dan ook schuldgevoel wat door je kinderen wordt getriggerd en dat is ontstaan tijdens je eigen jeugd. Schuldgevoel naar kinderen ontstaat vaak vanuit het gevoel dat we hen tekort doen. Dit gevoel hen tekort te doen kan zijn veroorzaakt door een scheiding, maar dat hoeft niet.

Het hebben van schuldgevoel kan vele gezichten hebben.

Zo kun je vinden dat je je kinderen in de steek hebt gelaten, omdat je voor een andere partner koos terwijl de kinderen nog klein waren.

Je kunt het gevoel hebben dat  je hebt gefaald als vader of als moeder, omdat je hen voor jouw gevoel de andere ouder onthoudt.

Je kunt het gevoel hebben gefaald te hebben door bijvoorbeeld werkeloosheid of door de financiële crisis waardoor het financieel moeilijker wordt en je daardoor bijvoorbeeld de kinderen niet meer alles kunt geven wat ze nodig hebben. “Ik voel me schuldig omdat ik mijn zonen uit een groot vrijstaand huist heb gehaald en dat ze nu in een rijtjeshuis wonen. Ik voel me schuldig over alles wat fout ging. Daar ben ik helemaal ziek van. Er mag niets fout gaan.”  Dit perfectionisme en deze veeleisendheid had zijn voedingsbodem in de jeugd.

Je kunt je schuldig voelen omdat je zou hebben gewild dat jouw kinderen het beter gehad zouden hebben dan jij: een beter huis, een betere opleiding. “We waren tweeverdiener. Ik voel me zo verantwoordelijk.” Dat maakt nog niet dat je als enige ouder verantwoordelijk bent. In je huwelijk werd je verantwoordelijk voor alles omdat dat jou bekend voorkwam vanuit je jeugd. Nu voel je je nog steeds verantwoordelijk. Beide ouders zijn even verantwoordelijk voor de opvoeding.

Het kan zijn dat je wordt beschuldigd door de andere ouder dat je dingen niet goed zou doen of je krijgt allerlei verwijten van de andere ouder over je heen.

Inzicht in de patronen uit je eigen jeugd, maakt ook inzichtelijk hoe je het nu met je eigen kinderen doet, zoals deze vader verwoordde: “De relatie van mijn ouders was als twee losstaande personen die langs elkaar heen leefden. Bij het eten komt dat samen. Ze waren sporadisch aardig tegen elkaar.Ze gaven elkaar nooit een knuffel. Shit, ik hoop niet dat ik dat ook heb naar mijn kinderen!” Ja… “Hoe kan ik daar nog wat aan doen?” Door die patronen te veranderen waar je vroeger zelf zo onder geleden hebt: door hen wél affectie te tonen; door hen te tónen dat je om hen geeft; door hen oprechte aandacht, waardering, erkenning en bevestiging te geven. Door hen dat te geven wat je zelf ontbeerd hebt. Ook jouw ouders hadden niet door wat ze je allemaal onthielden. Dat hadden zij op hun beurt niet, omdat zij ook weer ouders hadden die het hen onthielden.

Schuldgevoel kan dus ook te maken hebben met een (te) groot verantwoordelijkheidsgevoel. Ook een te groot verantwoordelijkheidsgevoel heeft zijn voedingsbron in de jeugd. Het feit dat de kinderen een van de ouders ontberen, kan, mede ingegeven door een groot verantwoordelijkheidsgevoel, leiden tot een enorm schuldgevoel naar de kinderen: “Ze hebben al geen vader. Ik voel me zo verantwoordelijk. Ik heb gefaald. Ik ben iets begonnen en heb het niet afgemaakt.”

Het kan zijn dat een ouder zich, vanuit dit schuldgevoel, wegcijfert voor de kinderen. Het verantwoordelijkheidsgevoel kan zo groot zijn, dat men zich zelfs schuldig voelt over de aandacht die men aan zichzelf besteedt. Het is echter juist andersom: als een ouder op emotioneel gebied niet goed voor zichzelf zorgt, kan het dat ook niet aan de eigen kinderen (door)geven.

Dergelijke patronen kunnen ingewikkeld in elkaar zitten en onverwachts op elkaar inspelen. Een oppas wordt dan bijvoorbeeld niet genomen omdat niemand vertrouwd wordt. Ook dit gebrek aan vertrouwen was logisch tijdens de jeugd, maar nu niet meer.

Mensen met schuldgevoelens kunnen aan zelfverwijt doen. Als je dochter bijvoorbeeld thuiskomt met een enthousiast verhaal over iets, verwijt je jezelf naderhand dat je niet goed genoeg hebt doorgevraagd. Dat niet werd doorgevraagd heeft dan niets te maken met desinteresse, maar heeft zijn voedingsbodem in vroeger, toen niemand in jouw welbevinden was geïnteresseerd. Het doorvragen is wel degelijk een vaardigheid wat aan te leren is, maar het is veel makkelijker om alsnog jezelf emotioneel op te voeden, waardoor je oprechte interesse en aandacht voor jezelf hebt en van daaruit oprechte interesse en aandacht naar anderen hebt. Wat je niet in jezelf hebt ontwikkeld, kun je ook niet aan andere mensen geven.

Iets anders wat een rol kan spelen is dat je, onbewust, aandacht/waardering/erkenning/bevestiging bij je kinderen vandaan haalt in plaats van dat je dat aan hen geeft. De emotionele voeding hoort van de ouder naar het kind te gaan en niet andersom. Toch zijn ouders soms te afhankelijk van de aandacht van hun eigen kinderen, omdat ze het zelf nooit van hun ouders hebben gehad toen ze zelf klein waren. Dit kan zich op veel manieren uiten, zoals het niet emotioneel los kunnen laten van een kind, of het zich afreageren op een kind, of het een kind betrekken bij gesprekken waar het niet bij hoort te zijn en dergelijke. Ook dit kan onbewust een schuldgevoel veroorzaken, zonder dat men een vinger kan leggen op de oorzaak ervan.

Kortom: schuldgevoelens zijn complexe gevoelens, omdat wel duidelijk is op wie ze nu, in het heden, worden geprojecteerd, maar omdat doorgaans onduidelijk is waar ze vandaan komen en hoe ingewikkeld hun uitingsvormen zijn, zowel nu als vroeger. Inzicht in deze patronen van vroeger geeft inzicht in de uitingsvormen van nu én daarmee in hoe je het schuldgevoel kunt leren loslaten.

Ik heb een Videojaarprogramma ontwikkeld met de TOP 15 aspecten waar mensen, die willen loslaten, last van hebben: Piekeren, Angst en paniek, Depressieve gevoelens/dips/down/neerslachtigheid/gedeprimeerdheid, Eenzaamheid/leegte/gemis, Slecht slapen, Stress/spanning, Burn-out/overspannenheid/overwerkt, Vermoeidheid/ futloosheid/energiegebrek, Gebrek aan zelfvertrouwen/negatief zelfbeeld/minderwaardigheidsgevoel, Besluiteloosheid/niet kunnen kiezen/twijfel/spijt/dilemma/geen actie ondernemen, Geen grenzen aan kunnen geven/geen Nee kunnen zeggen/pleasegedrag, Schaamte en schuldgevoel, Boosheid/agressie/frustratie/ergernissen, Emotionele pijn, Niet kunnen genieten/niet de zin van het leven weten/niet gelukkig zijn/niet weten wie je bent.

Over elk van de symptomen leer je wat het is, hoe het ontstaat en hoe jij het kwijt kunt raken.

‘Je video heeft me meer gedaan dan de psychiater, psychotherapeut en psycholoog in het verleden.’
‘Je geeft concrete en praktische tips om er vanaf te komen’

De eerste video, over Piekeren, kun je hier gratis en vrijblijvend bekijken, om te kijken of het Videojaarprogramma iets voor je is. Meer informatie over het Videojaarprogramma of het Videojaarprogramma direct bestellen kan hier.

Mijn boek Stop liefdesverdriet gaat over jouw eigen aandeel in jouw relatie en wat je daarin zelf ten goede kunt veranderen (290 pagina’s, 24,95 euro). Ook kun je lezen hoe we tot onze partnerkeuze komen en wat de invloed daarvan is op je leven. Je kunt een Gratis Probeerversie (38 pagina’s) downloaden, met de Cover, Inleiding, Inhoudsopgave, Tekst en de Achterzijde kaft.

‘Je geeft veel concrete tips en dat vind ik zeer waardevol!’

Hier vind je de Gratis Probeerversie en hier kun je het boek ook  aanschaffen.
Makkelijk bestellen (geen verzendkosten) kan hier. 

Hartelijke groeten,

Ammy van Bedaf MSc

Universitair geschoolde psycholoog

Cognitieve gedragstherapie

info@loslaten.nu          06-53 65 13 59          www.loslaten.nu

Lidmaatschapsnummer Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) 213178