Ongeduld, wat is dat eigenlijk precies?

Ongeduld

Ongeduld, wat is dat eigenlijk precies? Velen kennen dat wel: dat je je ongeduldig voelt. Het is een gevoel van ongedurigheid en van frustratie. Als je ongeduldig bent, wil je dat dingen sneller en vlugger gaan.

 

ongeduld heeft niets met tijd te maken

Misverstand

Het lijkt daarom alsof ongeduld met een tijdsaspect te maken heeft, maar dat heeft het niet.Het grootste misverstand over ongeduld is dan ook dat het met een tekort aan tijd te maken zou hebben

Haast

Je kunt namelijk haast hebben, zonder ongeduldig te zijn. Het tegenovergestelde kan ook: dat je alle tijd hebt, en toch ongeduldig bent. Ongeduld is dus iets anders.

Ongenoegen

Ongeduld is in feite een soort van kregeligheid, een vorm van ongenoegen met de situatie. Het is meer een vorm van ergernis. Het uit zich dan in gehaastheid en gejaagdheid, maar tijdgebrek is niet de oorzaak van ongeduld. En tijdgebrek is ook niet een element van ongeduld.

Gehaast

Er zit dus verschil tussen gehaast zijn en ongeduldig zijn. Ik zal dat laten zien aan de hand van een voorbeeld. Stel je wilt met spoed naar het ziekenhuis rijden of met spoed naar de bank rijden of je rijdt onder tijdsdruk naar een sollicitatiegesprek. In al deze voorbeelden ben je gehaast.

Manier waaróp

Aan de manier waaróp je dan rijdt, kun je voelen (en kan iemand anders zien) of je wel of niet ongeduldig bent. Iemand die geduldig is, anticipeert op andere weggebruikers, is niet boos, scheldt niet, is niet gefrustreerd, ergert zich niet en probeert gewoon zo snel mogelijk te rijden. Juist daardoor kan een geduldig iemand functioneel anticiperen op waar zij/hij tegen aanloopt.

Ongeduldig

Iemand die daarentegen ongeduldig is, vervloekt mensen die in de weg lopen of rijden, slaakt kreten of slaat op het stuur van ergernis en claxonneert vaker. Iemand die ongeduldig is, snapt niet dat die man/vrouw of die auto nou nét op dat moment dáár moet lopen/rijden. En vindt heel snel dat een voetganger of andere automobilist in de weg loopt/rijdt, en treuzelt of onhandig doet.

Snel rijden met geduld

De bestemming is dus hetzelfde: ziekenhuis, bank, sollicitatiegesprek. Maar iemand kan snel rijden met geduld en snel rijden met ongeduld. Ongeduld zegt dus iets over de manier waaróp iemand iets doet.

Dakar

Zo zit ik deze dagen de uitzendingen van de Dakar rally te bekijken. De snelste auto’s/motoren/vrachtwagens rijden zo hard mogelijk of sub-maximaal; toch rijden ze niet ongeduldig. Bepaalde deelnemers kunnen weer wel ongeduldig worden als ze zijn gestrand en als hulp op zich laat wachten.

Gemoedstoestand

Ongeduld heeft dus op zich niet met het tijdsaspect te maken, maar met de gemoedstoestand van betrokkene. Het is de manier waarop iemand met het aspect tijd óm gaat. Ongeduld is een gemoedstoestand, een emotie. Het is een combinatie van ergernis en boosheid en onmacht.

 

ongeduldige man

Ander

Wat is de oorzaak van iemands ongeduld? Iemand die ongeduldig is, vindt oprecht dat haar/zijn ongeduld wordt veroorzaakt door de ander of door de situatie (bijvoorbeeld een deur die afgesloten blijkt te zijn). Twee verschillende mensen kunnen echter totaal verschillend reageren in exact dezelfde situatie. 

Onderliggende reden

Om achter de oorzaak van iemands of van je eigen ongeduld te komen, is het niet belangrijk in welke situatie iemand ongeduldig is, maar gaat het erom wat de onderliggende reden is dat iemand ongeduldig is. De betreffende situatie is namelijk niet meer dan de trigger.

Missen

Om er achter te komen wat voor betrokkene de onderliggende reden van diens ongeduld is, kan de ongeduldige zich de vraag stellen: wat denk ik nu te missen, als ik er niet zo snel mogelijk ben? Of als ik niet meteen nu door die deur kan? Het antwoord op deze vraag kent oneindig veel vormen. De ongeduldige kan bijvoorbeeld bang zijn verwijten te krijgen of kan bang zijn afgewezen te worden.

Bang

Of de ongeduldige kan bang zijn om een kans, een prijs of een beloning te missen. Of kan bang zijn om een boodschap of een telefoontje te missen. Enzovoorts, enzovoorts. Waar is de ongeduldige bang voor? Dit verschilt per persoon, en per persoon ook weer per situatie.

Ergernis

Uiteindelijk is ongeduld een emotie tijdens welke het brein anticipeert op de verwachte afwijzing of op het verwachte missen van iets. Het is de ergernis en de boosheid die daarover ontstaat. Daarmee heeft het niets met de persoon te maken waartegen het ongeduld wordt geuit. Of met de gesloten deur waartegen men schopt. De persoon of de deur  tegenover wie de ongeduldige diens ongeduld uit, is niet meer dan de trigger.

Geduld

Ongeduld is feitelijk de afwezigheid van geduld. Geduld zie je aan beheerst en functioneel gedrag. Geduldige mensen zie je nadenken voordat ze handelen. Geduldige mensen vertonen intuïtief gedrag in plaats van impulsief of obsessief gedrag. Iemand die geduldig is, reageert zich niet af op iemand of op iets anders. Een geduldig iemand heeft dat niet nodig. Die voelt die emotie niet.

 

met geduld kom je het verst.

 

Uitdrukkingen

Het is niets voor niets dat er uitdrukkingen zijn over geduld. ‘Haast je langzaam’ is er eentje van. En er is een Chinees spreekwoord dat zegt dat je juist eerst stil moet staan als je haast hebt. Omdat je door slimmer te handelen tijdwinst boekt.

Tegenslag

Iemand die ongeduldig is, neemt niet de tijd om eerst goed na te denken over de situatie. Die voelt een bijna onbedwingbare dwang om onmiddellijk te reageren of te handelen. En raakt dan geërgerd bij tegenslag.

Oorzaak

De onderliggende oorzaak van iemands ongeduld zit in iemands patronen van vroeger. Ongeduld is volgens mij een combinatie van twee aspecten. Ongeduld is allereerst het in je jeugd niet bevredigd hebben gekregen van emotionele behoeften als aandacht, waardering, erkenning en bevestiging, het je gehoord voelen en het je serieus genomen voelen.

Ouders

En tegelijkertijd wordt ongeduld veroorzaakt door de vroeger niet getoonde ergernis en frustratie naar de eigen ouders. De ongeduldige werd in diens jeugd door de ouders niet gehoord in diens verdriet, boosheid of angst.

Gevoelens

Een kind is nog niet in staat om die gevoelens zelf een plaats te geven. Daarvoor heeft het juist de ouders nodig. Hierdoor kon het kind niet anders dan die gevoelens wegstoppen. Maar gevoelens kunnen we niet wegstoppen.

Emoties

Gevoelens die we wegstoppen, komen er later in de vorm van emoties weer uit. En een van de vele emoties is ongeduld. Ongeduld is nooit de enige emotie die iemand toont vanuit diens patronen van vroeger. Iemand die ongeduldig is, vertoont ook in meerdere of in mindere mate boosheid, ergernissen en frustraties.

Regressie

In feite is ongeduld een regressie: een reactie die in geen enkele verhouding staat tot het gebeurde. Ongeduld maakt dat je niet de beste oplossing kiest om je doel te bereiken. Je bent niet volledig in staat om logisch na te denken, geleefd als je wordt door je vroeger weggestopte gevoelens en emoties.

Voorbeeld

Ik heb zelf een schitterend voorbeeld van ongeduld. Een jaar of 25 geleden werkte ik bij de Verkeersdienst van de politie Amsterdam. Ik liep voor aanvang van de dienst naar de dameskleedruimte om me in mijn uniform te hijsen. Tot mijn verbazing en ergernis zag ik dat ze er een codeslot hadden aangebracht. Ik wist van niets…. Ik kende de code dus niet. Dit voelde voor mij als afwijzing.

Logisch nadenken afwezig

Ik ging verbolgen naar de Materiële Dienst. Wat bleek? Juist omdat het codeslot nieuw was, was hij nog niet in werking… De deur was dus gewoon van het slot af. Ik had me echter meteen afgewezen gevoeld. Dit was een typisch staaltje ongeduld van mij van destijds. Daardoor was het niet in mij opgekomen om even aan de deur te voelen of die wel gesloten was…

Ongeduld loslaten

Hoe raak je je ongeduld kwijt? Omdat onder ongeduld niet-verwerkte emoties zitten, raak je je ongeduld kwijt door te leren je vroeger weggestopte emoties alsnog toe te laten. Dat is, echt waar, een praktische vaardigheid die iedereen zichzelf alsnog eigen kan maken.

Gevoel

Hierdoor ontwikkel je je gevoel. Je gevoel is de belangrijkste richtsnoer voor wat wel of niet goed voor jou is. Het is een feilloze antenne om goede keuzes te maken en om de juiste beslissingen te nemen. Dan komt er altijd uit waar jij vrede mee hebt.

Eendaagse Coaching 

‘Oprecht kan ik zeggen dat mijn leven en hoe ik ermee omga aan het veranderen is’

‘Ik ben blij dat ik bij je ben geweest. Het heeft mij kracht gegeven. Ik heb zo veel nieuwe inzichten in mezelf gekregen en de handvatten die je hebt gegeven. Dat ik weet hoe ik verder kan geeft rust. Er gebeuren veel positieve dingen.’

‘Bedankt dat je me de spiegel hebt voorgehouden.’

‘Het is wel een eye-opener hoor. Heel fijn. Ik voel me opgelucht. Dat ik nu beter kan verklaren hoe de dingen zijn van vroeger. Ik heb nu een beter zicht op mijn eigen gedragingen.’

Eendaagse coaching

Eendaagse coaching in loslaten

Klik hier voor informatie

Je kunt dit artikel printen door op het printertje onderaan dit artikel te klikken.

Eerder gepubliceerde artikelen over loslaten kun je hier vinden. In de zijbalk vind je de mogelijkheid om te zoeken op jouw zoekwoorden. 

Neem hier gratis het mini-eBook over loslaten met je mee:  ‘8 Inzichten en 13 Manieren om te stoppen met piekeren en malen en om weer rust in je hoofd te krijgen’. “

Hartelijke groeten,

Ammy van Bedaf MSc

06-53 65 13 59

Universitair geschoolde psycholoog

Cognitieve gedragstherapie

Lidmaatschapsnummer Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) 213178