Parentificatie en de redderrol en faalangst loslaten

Parentificatie

Parentificatie houdt in dat iemand de ouder van de eigen ouder(s) is geweest. De rollen tussen de ouder en het kind zijn dan omgekeerd geweest. De ouder kroop in de slachtofferrol en in de kindrol, waardoor het kind gedwongen werd een ouderrol op zich te nemen. Het kind deed dit door op bepaalde gebieden voor de eigen ouder(s) te zorgen.

 

parentificatie ontstaat in de jeugd

Ontwikkeling

Parentificatie heeft nadelige consequenties voor de ontwikkeling van het kind naar volwassenheid. Een kind dat te doen heeft met een van de ouders en dat zich verantwoordelijk voelt voor het welzijn van die ouder(s), kan geen kind zijn.

Wegcijferen

Door parentificatie cijfert het kind zichzelf ook weg en offert het zich op, voor het welzijn van de ouder(s). Dit is een taak die te zwaar en emotioneel te belastend is voor het kind, omdat het dat niet aankan. Een kind moet juist opgevoed worden door de ouders, maar daar is onvoldoende sprake van. Er wordt vanuit de ouders zelfs een beroep op het kind gedaan.

 

Helpen, redden, verzorgen

Uitingsvormen daarvan zijn als het kind mee moet helpen bij het opvoeden van jongere kinderen, of als het kind mee moet draaien in het eigen bedrijf. Of als het kind een lichamelijk of psychisch zieke ouder moet verzorgen. Ook als het kind ziet dat een ouder het niet aankan, zal het kind haar best doen om die ouder te helpen, redden en te verzorgen.

Lijfsbehoud

Het kind kan niet anders, want het heeft onbewust de volgende angstgedachte: Als papa/mama het al niet aankan, wat moet er dan van mij terecht komen? Uit puur lijfsbehoud zal het kind er alles aan doen om ervoor te zorgen dat papa/mama het gaat redden.

Oorzaak

Maar het kind heeft niet door dat het papa/mama niet kán helpen. Het kind is niet de oorzaak van het probleem van papa/mama. Daardoor kan het kind ook niet de oplossing van dat probleem zijn.

Faalangst

Het kind merkt dat haar inspanningen niet helpen en doet er nog een schepje bovenop en nog beter haar best, maar ook dit werkt niet. Het kind ziet dat haar inspanningen niet helpen. Hierdoor kan het kind faalangst ontwikkelen.

Fout

Omdat haar inspanningen niet helpen, doet ze voor haar gevoel iets fout. Dat gevoel zal ze later vaak hebben, waardoor ze bij voorbaat dingen al niet durft, uit angst dat het fout gaat.Dat is wat faalangst is: de angst dat iets fout zal gaan, waardoor je het al niet durft.

 

Redderrol

Het ongezonde van parentificatie is dat het kind geen kind kan zijn en gedwongen wordt de ouderrol van de ouders over te nemen. Deze redderrol zal het kind later ook naar haar partner(s) laten zien. Ook haar partner zal ze proberen te redden, te helpen en te verzorgen.

Opofferen

Dit is wat ze in haar jeugd geleerd heeft en ze heeft niet door dat ze dit patroon herhaalt. Ook in haar relatie zal ze zich wegcijferen en opofferen. Ze voelt zich er prettig bij. Dat is omdat ze niet anders weet.

Partner

Ongeveer 1 op de 10 mails die ik ontvang is van iemand in de redderrol. Dan wordt hulp gezocht voor iemand anders dan de mailer zelf. Meestal wordt hulp gezocht voor de partner, maar ook voor de eigen volwassen en toerekeningsvatbare kinderen.

 

Te doen hebben

Ze hebben allemaal te doen met de ander en dat is de reden dat ze hulp zoeken voor die ander. Mijn vraag is dan steevast waarom die ander mij niet heeft gemaild. Die ander wil namelijk geen hulp zoeken. Vandaar dat de redder ‘zo goed’ was om te mailen voor die ander.

Rugzakje

Dit te doen hebben met de ander was hun onbewuste zoekopdracht toen ze een partner uitkozen. Ze voelden zich alleen aangetrokken tot een partner met wie ze te doen hebben. Waar dus ‘iets mee is’, die een rugzakje heeft.

Liefde

Iemand die emotioneel gezond is, kun je namelijk niet helpen of redden. Waardoor een emotioneel gezonde partner niet interessant is voor een redder. Redders zien dit helpen en redden dan ook als liefde. Ze denken oprecht dat hun gevoelens liefde is voor de ander.

Voorwaardelijke liefde

Ze begrijpen dan ook niet dat de ander hun ‘liefde’ niet met dankbaarheid  aanvaardt. Iemand in de redderrol heeft niet door dat, datgene wat ze voor liefde aanzien, voorwaardelijke liefde is en dat ze handelen vanuit eigen behoeftebevrediging. Omdat het dezelfde voorwaardelijke liefde die ze als kind van hun ouders kregen, is dat voor hen liefde. Iets anders kennen ze niet.

 

gelukkig gezin

Hechting

Ouders die hun kind in de ouderrol plaatsen, zijn niet in staat om een emotioneel veilige hechting aan te gaan met hun kind. Hierdoor is het kind als volwassene onveilig gehecht. Dit heeft tot gevolg dat het kind als volwassene niet in staat is om een veilige hechting met een partner aan te gaan.

Bindingsangst

Hierdoor ontstaan bindingsangst en verlatingsangst. Waarom bindingsangst en verlatingsangst twee kanten van dezelfde medaille zijn, kun je lezen in mijn boek Stop liefdesverdriet (zie hieronder voor informatie).

Symptomen

Parentificatie kan leiden tot symptomen als depressie, burn-out, angststoornissen en persoonlijkheidsstoornissen. Ook kunnen gebrek aan zelfvertrouwen en allerlei psychosomatische klachten ontstaan.

 

Wanhopige man

Beweegredenen

Wat zijn de diepere onderliggende beweegredenen van iemand in de redderrol? Iemand die al haar aandacht vestigt op het ‘helpen’ van de ander, hoeft zich niet met haar eigen problemen bezig te houden. Een redderrol is als het ware een bliksemafleider voor de redder van de eigen jeugdpatronen.

Machtsstrijd

Tussen de redder en de partner ontstaat makkelijk een machtsstrijd. Aanvankelijk laat de partner zich het reddergedrag graag welgevallen. Maar op een bepaald moment wordt verbaal teruggeslagen. Het gered worden houdt tevens in dat je door de redder in de kindrol wordt geplaatst. 

Ouderrol en kindrol

Je voelt je dan niet serieus genomen en gepasseerd. Dat is dan waar de geredde tegen ageert. Geen van beiden hebben door dat de een in de ouderrol zit en de ander in de kindrol. Die rollen kunnen soms ook, afhankelijk van de situatie, verwisselen.

Volwassenrol

Van een evenwichtige en gelijkwaardige relatie, met beiden in een volwassenrol, is dan geen sprake. Dit veroorzaakt spanningen, vaak om niets. De machtsstrijd wordt regelmatig bevochten en om het minste of geringste kan de vlam in de pan slaan. Soms weten de partners niet eens meer waar de ruzie om begonnen is.

Betrekkingsniveau

Bij een machtsstrijd wordt datgene wat op betrekkingsniveau zou moeten worden besproken, op de inhoud bevochten. In plaats van dat het over de onderlinge rollen naar elkaar gaat (betrekkingsniveau), wordt het uitgevochten over iets kleins (de inhoud).

Aandeel

Beiden, zowel de redder als de partner, zijn oprecht van mening dat de oorzaak bij de ander ligt. Geen van beiden heeft door dat ze beiden een even groot aandeel hebben in de ontstane verhoudingen. Ze hebben elkaar er zelfs, onbewust vanuit hun jeugd, op uitgekozen. Ze hebben elkaar er zelfs voor nodig.

Herhalen

Onbewust zoeken we namelijk een emotioneel ongeveer even (on)gezonde partner als we  zelf zijn. Dit doen we zodat we bij die partner onze patronen van vroeger kunnen herhalen. Waren die patronen emotioneel gezond, dan herhalen we die. Waren die patronen emotioneel niet gezond, dan herhalen we die ook.

Kortom: als we niet anders kunnen dan een ander helpen/redden/verzorgen, zit de voedingsbron daarvan in parentificatie in de jeugd. Voor herstel is het nodig alsnog jezelf emotioneel op te voeden. Gelukkig is dit mogelijk.

Ik heb een Videojaarprogramma ontwikkeld met de TOP 15 aspecten waar mensen, die willen loslaten, last van hebben: Piekeren, Angst en paniek, Depressieve gevoelens/dips/down/neerslachtigheid/gedeprimeerdheid, Eenzaamheid/leegte/gemis, Slecht slapen, Stress/spanning, Burn-out/overspannenheid/overwerkt, Vermoeidheid/ futloosheid/energiegebrek, Gebrek aan zelfvertrouwen/negatief zelfbeeld/minderwaardigheidsgevoel, Besluiteloosheid/niet kunnen kiezen/twijfel/spijt/dilemma/geen actie ondernemen, Geen grenzen aan kunnen geven/geen Nee kunnen zeggen/pleasegedrag, Schaamte en schuldgevoel, Boosheid/agressie/frustratie/ergernissen, Emotionele pijn, Niet kunnen genieten/niet de zin van het leven weten/niet gelukkig zijn/niet weten wie je bent.

Over elk van de symptomen leer je wat het is, hoe het ontstaat en hoe jij het kwijt kunt raken.

‘Je video heeft me meer gedaan dan de psychiater, psychotherapeut en psycholoog in het verleden.’
‘Je geeft concrete en praktische tips om er vanaf te komen’

De eerste video, over Piekeren, kun je hier gratis en vrijblijvend bekijken, om te kijken of het Videojaarprogramma iets voor je is. Meer informatie over het Videojaarprogramma of het Videojaarprogramma direct bestellen kan hier.

Mijn boek Stop liefdesverdriet gaat over jouw eigen aandeel in jouw relatie en wat je daarin zelf ten goede kunt veranderen (290 pagina’s, 24,95 euro). Ook kun je lezen hoe we tot onze partnerkeuze komen en wat de invloed daarvan is op je leven. Je kunt een Gratis Probeerversie (38 pagina’s) downloaden, met de Cover, Inleiding, Inhoudsopgave, Tekst en de Achterzijde kaft.

‘Je geeft veel concrete tips en dat vind ik zeer waardevol!’

Hier vind je de Gratis Probeerversie en hier kun je het boek ook  aanschaffen.
Makkelijk bestellen (geen verzendkosten) kan hier. 

Ik help mensen die piekeren en malen, om weer rust in hun hoofd te krijgen. Ik bied hiervoor 3 diensten aan.

Een 3 uurs Coaching, waarin ik je concrete handvatten geef om een specifiek en afgekaderd probleem in je relatie of je werk (ik ben universitair geschoold Arbeidspsycholoog) of met familieleden op te lossen. Ik vraag hiervoor 495 euro.

Een Eendaagse Coaching Loslaten, een eenmalig gesprek van 6 uur. In dat gesprek krijg je inzicht in welke patronen van vroeger (zie hieronder) bij jou een rol hebben gespeeld, in de specifieke uitingsvormen daarvan en hoe jij de opgedane inzichten feitelijk in je gedrag kunt integreren, waardoor je emotioneel gezond gedrag ontwikkelt. Je maakt zelf aantekeningen, waarbij ik je begeleid. Ik vraag hiervoor 995 euro.

Een Eendaagse Coaching Loslaten met uitgebreide maatwerkrapportage en levenslange nazorg. Zoals hierboven. Je krijgt daarbij een uitgebreide maatwerkrapportage met al mijn bevindingen, met antwoorden op al jouw vragen en de concrete handvatten hoe jij kunt herstellen. Er is levenslange nazorg: je kunt me altijd vragen stellen, ook over nieuwe situaties. Ik vraag hiervoor 3750 euro. Kijk hiervoor, en ook voor de ervaringen van klanten, op mijn website http://www.loslaten.nu/  

Patronen van vroeger. De oorzaak van waar je last van hebt als je, op grond van de zoekwoorden die je hebt ingetypt, op mijn website terecht komt, ligt in wat ik 'patronen van vroeger' noem. Kijk voor jezelf wat je hiervan herkent:

Affectieve verwaarlozing houdt in dat iemand geen aandacht, waardering, erkenning, bevestiging, troost, aanmoediging heeft gekregen, ook niet op de momenten dat je het als kind nodig had. 

Emotioneel misbruik is als die emotionele voeding (zoals aandacht, waardering, erkenning, bevestiging, e.d.) van het kind naar de ouder gaat (in plaats van zoals het hoort: van de ouder naar het kind). Dat gebeurt als de ouder (meestal de ondergeschikte/subassertieve ouder) in een voor het kind niet herkenbare slachtofferrol zit, waardoor het kind te doen krijgt met die ouder. Het kind gaat zichzelf ontzien en wegcijferen om maar niet nog meer last te zijn voor die ouder. Dit emotioneel misbruik is de voedingsbron voor de latere emotionele pijn en onrust in relaties en voor het ontwikkelen van een redderrol/ouderrol/hulpverlenerrol naar je partner. Affectieve verwaarlozing en emotioneel misbruik gaan altijd samen, omdat affectieve verwaarlozing in de jeugd van de ouder leidt tot emotioneel misbruik van de kinderen. De ouders 'halen' onbewust bij hun kinderen wat ze op emotioneel gebied niet van hun eigen ouders hebben gekregen. 

Geestelijke mishandeling betreft alle vormen van het naar beneden gehaald worden, het afgewezen worden, het niet goed (genoeg) doen, zowel verbaal als non-verbaal. 

Lichamelijke mishandeling is als er van fysiek geweld sprake is. In geval van lichamelijk geweld is er ook altijd sprake van geestelijke mishandeling en van affectieve verwaarlozing en emotioneel misbruik.

Voor een kind is het getuige zijn van fysiek of verbaal geweld net zo bedreigend als het zelf ondergaan van dit geweld.

In geval van seksueel misbruik is altijd tevens sprake van geestelijke mishandeling (bijvoorbeeld in de vorm van emotionele chantage), emotioneel misbruik, affectieve verwaarlozing en (dreiging met) lichamelijke mishandeling.

Van pedagogische mishandeling is sprake als een kind niet de door hem of haar gewenste opleiding heeft mogen volgen of niet het door hem of haar gewenste beroep heeft mogen kiezen. Per persoon verschillen de specifieke uitingsvormen van deze patronen van vroeger en de manier waarop die nu nog in stand worden gehouden.

Als je serieus overweegt een Coaching in Loslaten te doen en als je je afvraagt in hoeverre een Coaching Loslaten iets voor jou zou kunnen zijn, kun je vrijblijvend jouw situatie (aan een half A-viertje heb ik voldoende) mét de vragen waar je antwoord op zou willen, aan mij mailen op info@loslaten.nu. Jouw mail wordt door mij persoonlijk en vertrouwelijk beantwoord. Je ontvangt mijn bevindingen over de door jou beschreven situatie en antwoord op de door jou gestelde vragen.

Je kunt dit artikel printen door op het printertje onderaan dit artikel te klikken.

Eerder gepubliceerde artikelen over loslaten vind je in het blogarchief op mijn blog, in de linker kantlijn.

copyright Ammy van Bedaf, Loslaten.Nu 2016. Alle rechten voorbehouden.

Wil je dit artikel over loslaten gebruiken in een tijdschrift, nieuwsbrief of op een website? Dat kan, zolang je de hierna gegeven " informatieregels " overneemt, met een werkende link naar mijn website Loslaten.Nu: " Door Ammy van Bedaf. Ga naar http://www.loslaten.nu/ voor het aanvragen van het gratis mini-eBook over loslaten: '8 Inzichten en 13 Manieren om te stoppen met piekeren en malen en om weer rust in je hoofd te krijgen'. "

Hartelijke groeten,

Ammy van Bedaf MSc

Universitair geschoolde psycholoog

Cognitieve gedragstherapie

info@loslaten.nu          06-53 65 13 59          www.loslaten.nu

Lidmaatschapsnummer Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) 213178