Faalangst loslaten

Faalangst

Faalangst ontstaat niet uit het niets. Het kan zich wel ineens manifesteren. Voor faalangst maakt het niet uit of je startblokangst hebt (zwemmen), of dat je matangst hebt (judo) of dat je podiumangst hebt (toneel). De uitingsvorm is in datgene waarin je zelf wilt of moet presteren, wat dat ook is. De gebruikelijke reactie op faalangst is juist een reactie die de faalangst veroorzaakt. 

roem

Ontstaan faalangst

Faalangst ontstaat door gedachten. Het staat dan ook volstrekt los van hoe goed je feitelijk kunt presteren. Je kunt een uitstekend zwemmer, judoka of toneelspeler zijn en bevangen worden door faalangst. De oorzaak van de gedachten die faalangst veroorzaken, zijn gedachten uit de jeugd. Het zijn in feite verbale en non-verbale boodschappen die we in de jeugd hebben meegekregen. Dat kan zijn van ouders, of van docenten, of van een trainer e.d. 

zich aan je brein opdringende gedachten

(Non-)verbale boodschappen

De (non-)verbale boodschappen kunnen tweeërlei zijn. Enerzijds kunnen het boodschappen zijn dat het niet goed of niet goed genoeg is. Anderzijds kunnen het boodschappen zijn dat men het niet kan, dat men niet deugt. Dit gebeurt in het ene gezin heel duidelijk, waardoor het kind letterlijk te horen krijgt dat het nergens voor deugt. In andere gezinnen kan het heel subtiel gebeuren, door non-verbale afkeurende blikken van een van de ouders. 

Afwijzing

Voor een kind zijn dergelijke boodschappen afwijzing. Afwijzing doet emotionele pijn. Een kind krijgt dan tijdens de jeugd vele malen die afwijzing. Om door te kunnen gaan, stopt het kind het verdriet over de afwijzing weg. Het kan ook niet naar de ouders toe voor troost als het de ouders zijn die zelf die afwijzing geven. 

Zelfvertrouwen

Naast de non-verbale boodschappen dat het kind niet goed (genoeg) is of het niet kan, ontbreken de oprechte en onvoorwaardelijke aanmoedigingen en complimenten. Hierdoor is de kans groot dat het kind niet (voldoende) zelfvertrouwen zal ontwikkelen.

Ontzien en helpen

Een andere oorzaak van faalangst zit hem in het als kind te doen hebben met (een van) de ouders. Het kind zal zichzelf ontzien en zal proberen die betreffende ouder te helpen. Het kind, dat niet de oorzaak is van de onmacht of het verdriet van de ouder, is dan ook niet de oplossing voor de onmacht of voor het verdriet van de ouder.

Geen verbetering

Het kind kan dat niet weten; het zal juist steeds beter haar best doen, zonder dat het helpt. Ook dit veroorzaakt faalangst, omdat het kind, ondanks dat het zo haar best doet, geen verbetering in de situatie merkt. Het kind denkt daarom onbewust dat het iets niet goed doet. 

De angst voor de angst

Faalangst ontstaat naar mijn mening door een mengeling van weggestopte gedachten uit de jeugd. Het is in feite net zoals bijvoorbeeld stotteren: de angst om te stotteren veroorzaakt het stotteren. Van een spraakgebrek is dan totaal geen sprake. Het is de gedachte dat een bepaalde situatie tot stotteren zou kúnnen leiden, die tot het stotteren kan leiden. Zo is het ook de angst om te falen die tot falen leidt. Het is eigenlijk een selffulfilling prophecy. Die angst om te falen is in het heden irreëel (want de capaciteiten en de conditie en de vorm zijn er) en wordt louter gevormd door gedachten (op grond van verbale en non-verbale boodschappen) uit de jeugd.  

Negatieve energie

Faalangst veroorzaakt negatieve energie, de energie die je juist nodig hebt om de (top)prestatie neer te zetten. Ook als je niet een topprestatie neer wilt zetten maar gewoon een klus gedaan wilt hebben, is faalangst energieverslindend. Je verkrampt als het ware emotioneel, wat zijn neerslag heeft op je lichaam.
Bij een topprestatie is dan als het ware sprake van een ’emotionele verzuring’. Bij het klaren van een klus is er dan sprake van moedeloosheid en je er niet toe kunnen zetten. 

Faalangst verergeren

Een logische maar averechts werkende reactie bij faalangst is je te weren tegen die negatieve gedachten, tegen de ‘demonen in je hoofd’. Je wilt ze namelijk weg hebben. Hoe logisch dat verzet tegen die gedachten ook lijkt, je verergert er je faalangst juist mee. En de mindere of slechte prestatie die vervolgens door de faalangst wordt neergezet, bevestigt de faalangst weer. 

relax

Faalangst doorbreken

Op de korte termijn is het belangrijk die gedachten en demonen juist toe te laten, actief toe te laten, ze bij wijze van spreken in gedachten te verwelkomen en ze uit te nodigen om mee te zwemmen, om mee te judoën of om mee het toneel op te gaan. Het is daarentegen juist het verzét tegen de gedachten die de faalangst versterken. En dat de faalangst bevestigt, door de mindere of slechte prestatie die op de belemmerende gedachten volgt. 

Inzicht nodig

Op de lange termijn is het nodig inzicht te krijgen in de specifieke uitingsvormen van patronen van vroeger, omdat daar de oorzaak zit van faalangst. Tevens wordt dan inzicht verkregen in hoe je die specifieke uitingsvormen van je patronen van vroeger nu nog, onbewust en onbedoeld, in stand houdt. 

succes

Niet altijd faalangst

Het is overigens niet zo dat iemand die in de jeugd dergelijke (non-)verbale boodschappen heeft meegekregen, altijd faalangst ontwikkelt. En er zijn, naast faalangst, ook vele andere uitingsvormen mogelijk, zoals controlebehoefte, prestatiedrang en profileergedrag, pleasegedrag, machogedrag, e.d. Bij iedereen verschillen de specifieke uitingsvormen van patronen uit de jeugd. 

Kortom: faalangst kan ontstaan door het verzet tegen bepaalde ongewenste gedachten. Het is juist het actief toelaten van deze ongewenste gedachten die maken dat de faalangst vermindert en uiteindelijk in de loop van de tijd verdwijnt. 

Als je iemand kent die geïnteresseerd zou kunnen zijn in dit artikel of in dit blog over Loslaten, kun je dit artikel naar betrokkene doormailen door te klikken op het envelopje onderaan deze tekst.

[contentblock id=3 img=gcb.png] [contentblock id=4 img=gcb.png] [contentblock id=5 img=gcb.png]