Eenzaamheid, wat is het, hoe ontstaat het + Test

Eenzaamheid

Eenzaamheid wordt vaak meer gevoeld tijdens kerstdagen of andere feestdagen. Wat is eenzaamheid eigenlijk?

Gemis

Eenzaamheid is een ongewenste situatie, gekenmerkt door een gevoel van gemis, met een verschil tussen de ervaren diepgang in de contacten met mensen en de gewenste diepgang van die contacten.

ongelukkig meisje

Alleen zijn

Er is een groot verschil tussen eenzaamheid en alleen zijn!
Alleen zijn is niet altijd iets negatiefs en kan ook een gewenste situatie zijn. Eenzaamheid wordt echter als ongewenst ervaren.
Iemand kan zich ook eenzaam voelen, terwijl zij/hij niet alleen is.

Afwezigheid

Eenzaamheid heeft dan ook, in tegenstelling tot wat  vaak gedacht wordt, niet te maken met de afwezigheid van andere mensen. Zo kunnen mensen zich ook eenzaam voelen in een relatie. Ook het hebben van een partner is dan niet voldoende om de eigen innerlijke leegte op te vullen.

Innerlijke leegte

Dat is wat eenzaamheid feitelijk is: innerlijke leegte. Hierdoor is voor eenzame mensen het alleen-zijn dan ook vaak synoniem aan eenzaamheid, terwijl het dus feitelijk twee verschillende aspecten zijn.

Soorten eenzaamheid

Er zijn verschillende soorten eenzaamheid:

Qua diepgang: dat wordt emotionele eenzaamheid genoemd, als eenzaamheid betrekking heeft op de kwaliteit van je relaties. Je mist dan een hechte emotionele band met anderen.

Qua aantal contacten: dat wordt sociale eenzaamheid genoemd. Eenzaamheid heeft dan betrekking op de kwantiteit, dus op de hoeveelheid van je relaties. Dan is het aantal contacten lager dan je wenst.

Misverstand

Het is een misverstand te denken dat de ene vorm de andere vorm van eenzaamheid opheft. Ook met een intieme partnerrelatie kun je tegelijkertijd onvoldoende vriend(inn)en ervaren. Andersom is ook het geval: dat als je veel vriend(inn)en hebt kun je een intieme partnerrelatie missen.

Gecombineerde eenzaamheid

Als je beide vormen van eenzaamheid voelt, dus zowel emotionele eenzaamheid als sociale eenzaamheid, wordt gesproken van gecombineerde eenzaamheid.

Duur

Een ander onderscheid is ten aanzien van de duur. Eenzaamheid kan tijdelijk zijn, zoals na het overlijden van een partner of na een verhuizing. En eenzaamheid kan langdurig zijn.

Oorzaken

In literatuur over eenzaamheid worden gevolgen genoemd die volgens mij juist de oorzaak zijn van eenzaamheid. Dat je niet veel mensen om je heen hebt om op terug te vallen; dat je niet veel vrienden hebt om leuke dingen mee te doen; dat je overal alleen naar toe moet, wat je daardoor niet altijd doet; dat je niet weet hoe je gezellige avondjes door moet komen; dat je feestjes en recepties vermijdt uit angst geen aanspraak te hebben.

Redenen

Deze aspecten, die in de literatuur over eenzaamheid de gevolgen van eenzaamheid worden genoemd, zijn echter juist de redenen dat je eenzaam bent…. Het is dus andersom: doordat je niet op mensen terugvalt, doordat je niet hun hulp durft te vragen of aan te nemen, doordat je niet veel leuke dingen doet, doordat je jouw vriend(inn)en niet ergens mee naar toe vraagt, doordat je niet zelf een gesprek aanknoopt of niet bij andere mensen gaat staan, VOEL JE JE EENZAAM.

 

triest meisje

Andersom

Het is dus niet zo dat je door je eenzaamheid weinig contacten hebt, maar het is andersom: doordat je dingen alleen doet en je je onzeker voelt en je onvoldoende vaardigheden hebt, heb je weinig contacten.

Anderen

En, heel belangrijk: een eenzame verwacht van anderen dat zij met hem/haar contact zoeken. Een eenzame verwacht dus van anderen waar hij of zij zelf niet toe in staat is: contacten leggen en onderhouden.

Wieg

Wat is de oorzaak van eenzaamheid? Je kunt, zo maar, in diepe eenzaamheid vervallen. Waar kom die eenzaamheid dan ‘opeens’ vandaan? “Eenzaamheid begint in de wieg”, aldus Jeannette Rijks, eenzaamheidsexpert in 1Vandaag (27 juni 2015). Daar ben ik ook heilig van overtuigd. De eenzaamheid in je volwassen leven is feitelijk de eenzaamheid uit je jeugd.

Verlating

Eenzaamheid ontstaat inderdaad al in de wieg. In je jeugd heb je je niet gehoord en niet serieus genomen gevoeld door je ouders. Dit veroorzaakt bij een kind gevoelens van verlating. Voor een kind is het niet de aandacht, waardering, erkenning en bevestiging krijgen waar het behoefte aan en recht op heeft, verlating.

Emotionele voeding

Een kind heeft aandacht, dus emotionele voeding, net zo nodig als voedsel. Zou je in je jeugd niet je gevoelens van leegte en eenzaamheid hebben weggestopt, zou je je later niet eenzaam voelen.

 

boos jongetje

Overlevingsgedrag

Eenzaamheid zit er dus al vanuit de jeugd. Tot nu toe heb je, als je je eenzaam voelt, ook onbewust overlevingsgedrag ontwikkeld om die eenzaamheid maar niet te hoeven voelen. Wat kan overlevingsgedrag tegen eenzaamheid bijvoorbeeld zijn? Overlevingsgedrag tegen eenzaamheid kan verschillende uitingsvormen hebben:

  • Het tot na je 25ste bij je ouders wonen;
  • Of juist heel vroeg het ouderlijk huis ontvluchten;
  • Vluchten in een relatie of huwelijk;
  • Tegen beter weten in doorgaan met een voor jou ongezonde relatie of huwelijk;
  • Altijd bezig zijn, of het altijd druk hebben, of het hebben van een volle agenda, geen momenten van rust hebben;
  • Vluchten in een loopbaan of (sport)carrière of in work-aholic gedrag met veel overwerk;
  • Altijd achtergrondgeluid aan hebben staan van een radio of tv e.d.;
  • Over de hele dag verspreid bezig zijn op social media;
  • Regelmatig meerdere dingen tegelijk doen;
  • Altijd met anderen willen zijn;
  • Niet alleen kunnen wonen;
  • Niet alleen kunnen reizen;
  • Ergens zo laat mogelijk naar toe gaan, uit angst dat je je er verloren voelt;
  • Als je, onbewust, niet je eigen opleidingskeuze of je eigen beroepskeuze hebt gedaan.

We doen er alles aan om onze eenzaamheid maar niet te hoeven voelen.

Ontstaan van eenzaamheid

Hoe ontstaat eenzaamheid in de jeugd?
Niet alle kinderen hebben aandacht, veiligheid en bescherming van hun ouders of opvoeders gekregen. Hierdoor zijn ze daar hun leven lang naar op zoek, zowel in hun relatie, als bij hun kinderen, als in hun werk.

 

trieste jongen

Weggestopt

Kinderen die in hun jeugd feitelijk of emotioneel aan hun lot zijn overgelaten, voelen zich later dan ook: eenzaam. In hun jeugd hebben ze die gevoelens van eenzaamheid of leegte weggestopt. Dat was toen logisch en functioneel gedrag omdat ze met die gevoelens niet naar hun ouders durfden te gaan.

Getriggerd

Ze wisten onbewust dat die ouders er niets mee konden. Maar gevoelens definitief wegstoppen gaat niet, dat is onmogelijk. Later worden die weggestopte gevoelens alsnog getriggerd door een live-event, zoals een scheiding, werkloosheid, een operatie, een ongeval of een verhuizing, e.d. Er zijn huwelijken die zijn gebaseerd op het zijn van elkaars opvulling van eenzaamheid.

Onvermogen

Wat is eenzaamheid dan? Eenzaamheid is naar mijn mening het gevolg van een eigen onvermogen om contacten en vriendschappen aan te gaan, vriendschappen te behouden, je kwetsbaar op te stellen (dat wat mijn klanten denken dat kwetsbaar opstellen is, is vaak iets anders), emotionele intimiteit en een gezonde gespreksvoering aan te gaan.

Eigenschappen

4 Eigenschappen van iemand die zich eenzaam voelt. Iemand die zich eenzaam voelt:

  • wacht tot anderen het contact leggen;
  • is hierdoor van anderen afhankelijk in het contact leggen;
  • heeft niet de gespreksvaardigheden om ergens alleen naar toe te gaan of om in gesprek te komen met bekenden en onbekenden;
  • heeft niet het zelfvertrouwen om contact te leggen.

Andersom

Als je eenzaam bent, zie je het eenzaam zijn als de oorzaak van het gebrek aan contacten, maar het is dus andersom: het hebben van weinig contacten is er juist de oorzaak van dat je vaak alleen bent.

Zelf veranderen

Eenzaamheid komt dus niet zo maar aanwaaien, maar is ontstaan in je jeugd en je houdt het nu nog zelf in stand. Dat is heel goed nieuws, want dat kun je zelf veranderen!

 

tevreden kinderen

Slachtofferrol

De vraag waar het om gaat is waarom je weinig vriend(inn)en hebt of waarom je weinig met hen onderneemt. De onjuiste denkwijze dat het door anderen komt dat je je eenzaam voelt, is de garantie voor structurele eenzaamheid. Dit is een denkwijze vanuit de slachtofferrol: het komt door de anderen. Als die anderen nou maar…. dan voel ik me niet meer eenzaam.

vrolijk meisje

Verantwoordelijk

Zo werkt het niet. Een ander is niet verantwoordelijk voor jouw eenzaamheid. Een ander kan ook nooit verantwoordelijk zijn voor jouw eenzaamheid. Niemand anders kan jouw eenzaamheid in stand houden. Dat kun je alleen zelf. Dat is dus goed nieuws, want dan ben jij ook degene die daar wat aan kunt doen!

Onderliggende oorzaken

De onderliggende oorzaken in het ontstaan van eenzaamheid in de jeugd verschillen per persoon en zijn volgens mij terug te brengen tot 2 angsten:

  • angst voor afwijzing
  • angst voor controleverlies.

Deze angsten hebben hun oorsprong in jouw patronen van vroeger, in je jeugd.

 

gelukkige jongen

TEST

Ik heb een Test ontwikkeld met behulp waarvan je kunt kijken hoe je scoort op gevoelens van eenzaamheid. Deze Test bevat 42 vragen. Hij staat op mijn website, in het Menu onder ‘Tests’. Daar staan ook nog andere tests (Angst, Piekeren, Relatieverslaving). Je kunt ook bijgaande link aanklikken om de Test meteen te doen:

Doe de test

Top 14 symptomen

In het Videojaarprogramma dat ik heb ontwikkeld over de TOP 14 symptomen waar mijn klanten het meest last van hebben, krijg je in de video over eenzaamheid oefeningen en opdrachten waardoor je inzicht krijgt in jouw eigen eenzaamheid: hoe die in je jeugd is ontstaan en hoe je die nu nog, onbewust en onbedoeld, zelf in stand houdt.

Je krijgt 10 concrete gedragsveranderingen om van je eenzaamheid af te komen.

En je zult zien dat de TOP 14 symptomen meer verband met elkaar hebben dan je op het eerste zich zou verwachten.

Ik heb een Videojaarprogramma ontwikkeld met de TOP 15 aspecten waar mensen, die willen loslaten, last van hebben: Piekeren, Angst en paniek, Depressieve gevoelens/dips/down/neerslachtigheid/gedeprimeerdheid, Eenzaamheid/leegte/gemis, Slecht slapen, Stress/spanning, Burn-out/overspannenheid/overwerkt, Vermoeidheid/ futloosheid/energiegebrek, Gebrek aan zelfvertrouwen/negatief zelfbeeld/minderwaardigheidsgevoel, Besluiteloosheid/niet kunnen kiezen/twijfel/spijt/dilemma/geen actie ondernemen, Geen grenzen aan kunnen geven/geen Nee kunnen zeggen/pleasegedrag, Schaamte en schuldgevoel, Boosheid/agressie/frustratie/ergernissen, Emotionele pijn, Niet kunnen genieten/niet de zin van het leven weten/niet gelukkig zijn/niet weten wie je bent.

Over elk van de symptomen leer je wat het is, hoe het ontstaat en hoe jij het kwijt kunt raken.

‘Je video heeft me meer gedaan dan de psychiater, psychotherapeut en psycholoog in het verleden.’
‘Je geeft concrete en praktische tips om er vanaf te komen’

De eerste video, over Piekeren, kun je hier gratis en vrijblijvend bekijken, om te kijken of het Videojaarprogramma iets voor je is. Meer informatie over het Videojaarprogramma of het Videojaarprogramma direct bestellen kan hier.

Mijn boek Stop liefdesverdriet gaat over jouw eigen aandeel in jouw relatie en wat je daarin zelf ten goede kunt veranderen (290 pagina’s, 24,95 euro). Ook kun je lezen hoe we tot onze partnerkeuze komen en wat de invloed daarvan is op je leven. Je kunt een Gratis Probeerversie (38 pagina’s) downloaden, met de Cover, Inleiding, Inhoudsopgave, Tekst en de Achterzijde kaft.

‘Je geeft veel concrete tips en dat vind ik zeer waardevol!’

Hier vind je de Gratis Probeerversie en hier kun je het boek ook  aanschaffen.
Makkelijk bestellen (geen verzendkosten) kan hier. 

Ik help mensen die piekeren en malen, om weer rust in hun hoofd te krijgen. Ik bied hiervoor 3 diensten aan.

Een 3 uurs Coaching, waarin ik je concrete handvatten geef om een specifiek en afgekaderd probleem in je relatie of je werk (ik ben universitair geschoold Arbeidspsycholoog) of met familieleden op te lossen. Ik vraag hiervoor 495 euro.

Een Eendaagse Coaching Loslaten, een eenmalig gesprek van 6 uur. In dat gesprek krijg je inzicht in welke patronen van vroeger (zie hieronder) bij jou een rol hebben gespeeld, in de specifieke uitingsvormen daarvan en hoe jij de opgedane inzichten feitelijk in je gedrag kunt integreren, waardoor je emotioneel gezond gedrag ontwikkelt. Je maakt zelf aantekeningen, waarbij ik je begeleid. Ik vraag hiervoor 995 euro.

Een Eendaagse Coaching Loslaten met uitgebreide maatwerkrapportage en levenslange nazorg. Zoals hierboven. Je krijgt daarbij een uitgebreide maatwerkrapportage met al mijn bevindingen, met antwoorden op al jouw vragen en de concrete handvatten hoe jij kunt herstellen. Er is levenslange nazorg: je kunt me altijd vragen stellen, ook over nieuwe situaties. Ik vraag hiervoor 3750 euro. Kijk hiervoor, en ook voor de ervaringen van klanten, op mijn website http://www.loslaten.nu/  

Patronen van vroeger. De oorzaak van waar je last van hebt als je, op grond van de zoekwoorden die je hebt ingetypt, op mijn website terecht komt, ligt in wat ik 'patronen van vroeger' noem. Kijk voor jezelf wat je hiervan herkent:

Affectieve verwaarlozing houdt in dat iemand geen aandacht, waardering, erkenning, bevestiging, troost, aanmoediging heeft gekregen, ook niet op de momenten dat je het als kind nodig had. 

Emotioneel misbruik is als die emotionele voeding (zoals aandacht, waardering, erkenning, bevestiging, e.d.) van het kind naar de ouder gaat (in plaats van zoals het hoort: van de ouder naar het kind). Dat gebeurt als de ouder (meestal de ondergeschikte/subassertieve ouder) in een voor het kind niet herkenbare slachtofferrol zit, waardoor het kind te doen krijgt met die ouder. Het kind gaat zichzelf ontzien en wegcijferen om maar niet nog meer last te zijn voor die ouder. Dit emotioneel misbruik is de voedingsbron voor de latere emotionele pijn en onrust in relaties en voor het ontwikkelen van een redderrol/ouderrol/hulpverlenerrol naar je partner. Affectieve verwaarlozing en emotioneel misbruik gaan altijd samen, omdat affectieve verwaarlozing in de jeugd van de ouder leidt tot emotioneel misbruik van de kinderen. De ouders 'halen' onbewust bij hun kinderen wat ze op emotioneel gebied niet van hun eigen ouders hebben gekregen. 

Geestelijke mishandeling betreft alle vormen van het naar beneden gehaald worden, het afgewezen worden, het niet goed (genoeg) doen, zowel verbaal als non-verbaal. 

Lichamelijke mishandeling is als er van fysiek geweld sprake is. In geval van lichamelijk geweld is er ook altijd sprake van geestelijke mishandeling en van affectieve verwaarlozing en emotioneel misbruik.

Voor een kind is het getuige zijn van fysiek of verbaal geweld net zo bedreigend als het zelf ondergaan van dit geweld.

In geval van seksueel misbruik is altijd tevens sprake van geestelijke mishandeling (bijvoorbeeld in de vorm van emotionele chantage), emotioneel misbruik, affectieve verwaarlozing en (dreiging met) lichamelijke mishandeling.

Van pedagogische mishandeling is sprake als een kind niet de door hem of haar gewenste opleiding heeft mogen volgen of niet het door hem of haar gewenste beroep heeft mogen kiezen. Per persoon verschillen de specifieke uitingsvormen van deze patronen van vroeger en de manier waarop die nu nog in stand worden gehouden.

Als je serieus overweegt een Coaching in Loslaten te doen en als je je afvraagt in hoeverre een Coaching Loslaten iets voor jou zou kunnen zijn, kun je vrijblijvend jouw situatie (aan een half A-viertje heb ik voldoende) mét de vragen waar je antwoord op zou willen, aan mij mailen op info@loslaten.nu. Jouw mail wordt door mij persoonlijk en vertrouwelijk beantwoord. Je ontvangt mijn bevindingen over de door jou beschreven situatie en antwoord op de door jou gestelde vragen.

Je kunt dit artikel printen door op het printertje onderaan dit artikel te klikken.

Eerder gepubliceerde artikelen over loslaten vind je in het blogarchief op mijn blog, in de linker kantlijn.

copyright Ammy van Bedaf, Loslaten.Nu 2016. Alle rechten voorbehouden.

Wil je dit artikel over loslaten gebruiken in een tijdschrift, nieuwsbrief of op een website? Dat kan, zolang je de hierna gegeven " informatieregels " overneemt, met een werkende link naar mijn website Loslaten.Nu: " Door Ammy van Bedaf. Ga naar http://www.loslaten.nu/ voor het aanvragen van het gratis mini-eBook over loslaten: '8 Inzichten en 13 Manieren om te stoppen met piekeren en malen en om weer rust in je hoofd te krijgen'. "

Hartelijke groeten,

Ammy van Bedaf MSc

Universitair geschoolde psycholoog

Cognitieve gedragstherapie

info@loslaten.nu          06-53 65 13 59          www.loslaten.nu

Lidmaatschapsnummer Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) 213178