Burn-out is niet wat je denkt dat het is

Burn-out

Burn-out is iets anders dan je in de literatuur leest. Wat is burn-out wel?
Waarom is jezelf ziek melden zo moeilijk als je burn-out-klachten hebt?
Wat is mij t.a.v. de opleidings- en beroepskeuze opgevallen bij klanten die burn-out zijn?
Wat is er nodig om te herstellen?

Neemt toe

Burn-out is iets waarvan je denkt dat het jou niet overkomt. Dat overkomt alleen anderen. Dat dacht ik destijds ook. En toch hadden in 2016 alleen 14,6% van de mensen burn-outklachten. Dit getal is stijgende: in 2014 was het nog 9,4%. Vrouwen hebben iets vaker last van burn-out dan mannen. In 2016 was dat 1,3% vaker dan mannen.

Wat is burn-out?

Volgens de literatuur is burn-out een aanhoudende, negatieve gemoedstoestand, die wordt gekenmerkt door:
– vermoeidheid
– cynisme
– een gevoel van verminderde effectiviteit, een verminderd presteren
– verminderde motivatie
– geestelijke afstomping.

 

 

Niet alleen werkgerelateerd

In de jaren zeventig, toen de Amerikaanse psychotherapeuten Herbert Freudenberger en Christina Maslach voor het eerst de diagnose burn-out (opgebrand) gebruikten, was burn-out alleen nog werkgerelateerd. Inmiddels is duidelijk dat ook mantelzorg tot burn-out kan leiden en dat je ook in een relatie burn-out kunt raken.

Onderliggende oorzaak

De symptomen die hierboven worden genoemd, zijn de symptomen die in de literatuur over burn-out worden genoemd. Ik heb voor die symptomen nog een dieper liggende, dus onderliggende oorzaak ontdekt: emotionele overbelasting.

Zelfverloochening

En ook de emotionele overbelasting wordt weer door iets veroorzaakt, en dat is: zelfverloochening. Naar mijn mening is systematische en structurele zelfverloochening dé onderliggende oorzaak van burn-out. Zelfverloochening zou daarom voor mij de diagnose moeten zijn.

 

 

Depressiviteit

En ik het ontdekt dat systematische en structurele zelfverloochening ook dé onderliggende oorzaak is van van depressiviteit. Ook in het geval van depressiviteit doe je aan zelfverloochening. De een ontwikkelt dan burn-out, en de ander depressiviteit.

Verschillen

Een aantal symptomen van burn-out en depressiviteit komen dan ook overeen. Burn-out onderscheidt zich van depressiviteit doordat burn-out wordt gekenmerkt door concentratiestoornis. Een ander verschil is dat je bij depressiviteit je jezelf vrijwel nergens meer toe kunt zetten. Bij burn-out ben je daarentegen nog wel in staat om andere activiteiten te verrichten dan waardoor je burn-out bent geworden.

Wel of niet leuk

Wat is zelfverloochening? Zelfverloochening is dat je niet de dingen doet die je echt leuk vindt en dat je vrijwel alleen dingen doet die je niet leuk vindt. Of niet leuk vindt zoals je het op de huidige manier doet. Hierdoor ontstaat een negatieve energiebalans. Je doet vrijwel geen dingen (meer) die jou energie géven, die jou energie opleveren. Je doet veel of (vrijwel) alleen dingen die jou energie kósten.

 

 

Signaal

Waardoor doe je dat en hoe komt het dat je daar dan toch mee door gaat?
Een burn-out is, net zoals depressiviteit, een helder signaal van jouw lichaam dat het zo niet verder kan. Natuurlijk begonnen die signalen al veel eerder, maar mensen die burn-out of depressief zijn geworden, zijn gewend om dóór te gaan.

Gevoelens

Daarnaast hebben zij zich in hun jeugd onvoldoende gehoord en serieus genomen gevoeld door hun ouders. Hierdoor konden ze niet met hun verdriet, angst of boosheid naar hun ouders toe. Omdat ze er niet mee naar hun ouders konden, leerden ze hun gevoelens weg te stoppen.

Lichaamssignalen

Onze gevoelens vormen echter onze meest feilloze richtsnoer en antenne voor wat goed voor ons is en voor wat niet goed voor ons is. Doordat een kind haar gevoelens weg moet stoppen, verliest het als het ware de sensor voor belangrijke lichaamssignalen.

Onvermogen

En met het altijd maar doorgaan, is de weg naar een mogelijke burn-out ingeslagen. Ik spreek uit ervaring. Eind 1999 bleek ik burn-out te zijn. Aanvankelijk zocht ik de oorzaak in mijn werkomgeving. Maar tijdens mijn herstel bleek mijn burn-out zich ontwikkeld te hebben door mijn eigen onvermogen met die werkomgeving om te gaan.

Sfeer

Van hard werken raak je niet burn-out. Het is de cultuur en werksfeer en de manier van aansturen en de manier waarop je de activiteiten geacht wordt te doen, waardoor je  burn-out kunt worden. Ongeacht hoe onvermogend je de omgeving vindt waarin of waardoor je burn-out bent geraakt: het is iemands eigen onvermogen hier mee om te gaan, of om bijtijds weg te gaan, waardoor je  burn-out raakt.

Ander

Je denkt heel lang (te lang….) dat het de anderen zijn die moeten veranderen. Je kunt de vinger precies op de pijnlijke plek leggen over wat er mis is. Toch: je hebt het niet handig aangepakt, want jij hebt burn-out-klachten of zit met burn-out thuis.

Belangrijkste besluit

Omdat mensen die burn-out raken gewend zijn door te gaan, is het allermoeilijkste besluit voor iemand met burn-out-klachten: zich ziek melden. Dat kan voelen als falen of als gezichtsverlies. Dat dat voor betrokkene zo voelt, vloeit voort uit de verbale en non-verbale boodschappen die betrokkene in haar of zijn jeugd heeft meegekregen.

Verantwoordelijkheidsgevoel

Mensen die burn-out-klachten hebben, hebben doorgaans een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Als je daar op gaat doorvragen, blijkt het volgende. Ze voelen zich verantwoordelijk voor collega’s of voor aspecten waar ze niet over gaan, en die niet tot hun eigen verantwoordelijkheid behoren. Dit is niet iets wat ze altijd zelf doorhebben.

Nee zeggen

En ze kunnen niet altijd even makkelijk Nee zeggen als ze dat beter wel zouden kunnen doen. Onderliggende reden daarvan kunnen bijvoorbeeld zijn: omdat ze aardig gevonden willen worden (hier zit vaak angst voor afwijzing onder), omdat ze willen bewijzen dat ze iets kunnen, of omdat ze bang zijn dat ze hun functie of hun baan zouden kunnen verliezen.

Veeleisend

Mensen met burn-out-klachten zijn vaak veeleisend. Ze zijn veeleisend naar zichzelf en van daaruit zijn ze ook veeleisend naar anderen. Ze kunnen maar niet begrijpen dat er anderen zijn die daarin losser of makkelijker (in hun ogen: lakser, onzorgvuldiger) zijn dan zijzelf.

Controleren

Zelf controleren ze vrijwel alles, uit angst fouten te maken. Of uit angst op fouten betrapt te kunnen worden. Dit is dan ook weer uit angst voor afwijzing. Ook deze angst vloeit voort uit (non-)verbale boodschappen uit de jeugd.

Niet altijd wat het lijkt

Ook veeleisendheid is niet altijd wat het lijkt. Als je daar op gaat doorvragen, blijkt de veeleisendheid bijvoorbeeld starheid en/of controlegedrag en/of angst voor afwijzing te zijn. Dit verschilt per persoon en kan ook per situatie verschillen.

Felicitatie

Het zichzelf ziek melden is dus het allerbelangrijkste besluit dat iemand met burn-out-klachten kan doen. Het is zelfs een felicitatie waard, omdat dit de eerste keer in haar of zijn leven is dat betrokkene luistert naar het eigen lichaam. Het lichaam dat al veel langer aangaf dat het zo niet verder kon. De ziekmelding is weliswaar noodgedwongen, maar het begin is er.

Herstellen

Herstellen van burn-out is stoppen met je eigen zelfverloochening en leren doen wat jij, diep in je hart, leuk vindt en te veranderen wat je, diep in je hart, niet leuk vindt. Dat lijkt heel simpel, maar je hebt niet voor niets jouw leven ingericht zoals dat nu het geval is. Als je gaat herstellen, kom je ook er achter dat je nog vrijwel niets van je ontwikkelingspotentieel hebt ontwikkeld.

 

 

Opleidingskeuze en beroepskeuze

Het is mij opgevallen dat mensen met burn-out-klachten in veel gevallen (niet in alle gevallen) niet hun eerste opleidingskeuze en/of beroepskeuze hebben gedaan. De reden hiervan is vaak een opmerking van een van de ouders geweest.

Geld en zekerheid

Vaak waren de opmerkingen in de trant van: “Daar is geen droog brood in te verdienen”. Of een opmerking over de zekerheid die je zou hebben in een baan in loondienst of bij de overheid. Of door het subtiel pushen in de voorkeur van de ouders. Vaak blijkt dat dan weer de opleiding te zijn die vader of moeder wilde, maar om verschillende reden niet kon doen.

Mogelijkheden

Doordat de ouders er zo mee omgingen, werd niet gekeken waaróm je die opleiding of dat beroep wilde. Als je dat doet, kun je namelijk kijken welke andere mogelijkheden er nog meer zijn om jouw doel te bereiken.

Tweede keuze

Doordat deze stappen werden overgeslagen, doen een behoorlijk aantal mensen werk dat feitelijk hun tweede keuze is. En elke dag dat je werk doet dat jouw tweede keuze is, doe je niet werk dat jouw eerste keuze is. Zo simpel is het ook wel weer. Je hebt daardoor nooit je passie kunnen ontdekken.

Loondienst

Daarnaast verbaast het me dat vrijwel alle beroepsopleidingen opleiden voor voornamelijk (of alleen) werken in loondienst. Naar mijn mening zou iedere beroepsopleiding moeten opleiden voor zowel werken in loondienst als voor werken als zelfstandige (met marketing in de opleiding, over hoe je je doelgroep kunt bereiken). Zodat iedereen tijdens de beroepsopleiding een keuze kan maken voor datgene wat haar of hem het meest ligt.

Video

In mijn Videojaarprogramma zit een video waarin je leert hoe je van je burn-out af komt. Je krijgt 14 concrete handvatten om van burn-out af te komen. Je leert onder andere hoe je ontdekt wat je oprecht leuk vindt en hoe je ontdekt wat je niet echt leuk vindt. Je leert ook de trigger te ontdekken van jouw burn-out (de oorzaak zit in je jeugd).

Eigen aandeel

Je leert hoe je je eigen aandeel kunt ontdekken in de trigger die leidde tot jouw burn-out. In het inzien van je eigen aandeel zit namelijk je herstel.
Je leert hoe je dingen met aandacht doet.

Omgekeerde wereld

Je leert je te oriënteren op activiteiten en werkzaamheden, in plaats van op een beroep of functie. Het je oriënteren op een beroep is naar mijn mening de omgekeerde wereld. Het gaat om de activiteiten die jij leuk vindt, en van daaruit kies je welk beroepen of welke functies dan in aanmerking zouden kunnen komen. Nu gebeuren beroepskeuze andersom, en blijkt een opleiding of beroep tegen te vallen.

Voldoening

In verhouding veel mensen die burn-out raken, deden een bepaalde opleiding bijvoorbeeld omdat die ‘”breed” was, of omdat die dichtbij was zodat ze nog thuis konden blijven wonen, of omdat een vriend(in) ook naar die opleiding ging, e.d. Dit zijn niet redenen die de kans vergroten op een voldoening schenkend beroepsleven. Maar ook de gevoelens daarover werden weggestopt.

 

 

Omstandigheden

Je krijgt inzicht in de omstandigheden waarin jij graag werkt. Dat doe je aan de hand van 14 aspecten die er feitelijk toe doen. Het zijn aspecten waar je nog niet over hebt nagedacht.
Je krijgt verder inzicht in jouw eigen belemmerende gedachten.

(on)Gezonde triggers

Je leert eveneens hoe je kunt ontdekken welke triggers goed voor jou zijn en welke triggers niet goed voor jou zijn. Afijn, je leert alles wat nodig is om van je burn-out te herstellen. Of om een burn-out te voorkomen! Dat is wel degelijk mogelijk. Had ik destijds de kennis gehad die ik sindsdien heb opgedaan, zou ik mijn eigen burn-out hebben kunnen voorkomen.

Ken je iemand die baat heeft bij de informatie in dit blog over burn-out? Mail dit blog dan door naar betrokkene.

Als jezelf herkent in dit artikel, dan kan het goed zijn te weten dat ik een videojaarprogramma heb over de top 15 aspecten waar mensen last van hebben als ze willen loslaten. 

In dit videojaarprogramma leer je wat de symptomen precies zijn en over elk van de symptomen leer je wat het feitelijk is (en dat is anders dan je denkt). Je leert hoe het ontstaat en hoe jij er vanaf komt.

  • Piekeren
  • Angst en paniek –> deze 3 video’s zijn ook als apart programma aan te schaffen. Zie hieronder voor informatie!
  • Depressieve gevoelens, dips, down, neerslachtigheid, gedeprimeerdheid
  • Eenzaamheid, leegte, gemis
  • Slecht slapen (2 video’s)
  • Stress, spanning
  • Burn-out, overspannenheid, overwerkt
  • Vermoeidheid, futloosheid, energiegebrek
  • Gebrek aan zelfvertrouwen, negatief zelfbeeld, minderwaardigheidsgevoel
  • Besluiteloosheid, niet kunnen kiezen, twijfel, spijt, dilemma, geen actie ondernemen
  • Geen grenzen aan kunnen geven, geen Nee kunnen zeggen, pleasegedrag
  • Schaamte en schuldgevoel
  • Boosheid, agressie, frustratie, ergernissen
  • Emotionele pijn
  • Niet kunnen genieten, niet de zin van het leven weten, niet gelukkig zijn, niet weten wie je bent

Je leert hoe het ontstaat, hoe jij er vanaf komt/hoe je het voorkomt.’

‘Je video heeft me meer gedaan dan de psychiater, psychotherapeut en psycholoog in het verleden.’

‘Je geeft concrete en praktische tips om er vanaf te komen’ ‘Jouw videojaarprogramma is geweldig! Het resultaat is de volgende dag al merkbaar. Ik vind het super dat die symptomen herstelbaar zijn.’

‘Door het videojaarprogramma ben ik nieuw gedrag gaan aanleren waardoor ik oude patronen los kan laten! Overlevingsgedrag omzetten in ECHT leven!’

‘Jouw programma is kwalitatief en inhoudelijk hoogstaand. Ik leer er veel van.’

Piekeren

Bekijk de eerste video, over Piekeren gratis en vrijblijvend!

Video zien

Meer informatie over het Videojaarprogramma of het Videojaarprogramma direct bestellen kan hier!

Je kunt dit artikel printen door op het printertje onderaan dit artikel te klikken.

Eerder gepubliceerde artikelen over loslaten kun je hier vinden. In de zijbalk vind je de mogelijkheid om te zoeken op jouw zoekwoorden. 

Neem hier gratis het mini-eBook over loslaten met je mee:  ‘8 Inzichten en 13 Manieren om te stoppen met piekeren en malen en om weer rust in je hoofd te krijgen’. “

De drie video’s over Angst zijn los te verkrijgen.
In de eerste video krijg je:
– Wat angst is en wat de functie ervan is;
– Waarover je angst kunt ontwikkelen;
– Waarom naar mijn mening angst voor controleverlies, angst voor afwijzing en verlatingsangst de onderliggende vormen van angst zijn;
– Inzicht in wanneer angst terecht is en wanneer niet;
– Hoe het komt dat je angst-van-vroeger ervaart als reëel in het heden;
– Hoe de oorsprong van jouw angst in je jeugd zit;
– Hoe je bevestiging van je angst ervaart door je lichamelijke reactie;
– Hoe jouw gedachten uit je jeugd die lichamelijke reacties veroorzaken;
– Hoe bepaalde momenten uit jouw jeugd jouw huidige angst triggeren, en dus niet veroorzaken.
In de tweede video krijg je:
– In hoeverre angst genetisch bepaald en dus erfelijk is en/of in hoeverre het aangeleerd gedrag betreft;
– Hoe je angst ontwikkelt;
– Welke aspecten van de verschillende hechtingstijlen op jou van toepassing zijn;
– Wat het verschil is tussen feitelijke aanwezigheid en emotionele aanwezigheid van je ouders;
– Wat bij jou de oorzaken kunnen zijn van jouw huidige angst;
– Wat bij jou de triggers kunnen zijn voor jouw huidige angst.
In de derde video krijg je:
– Welke reacties er mogelijk zijn op angst;
– Hoe jouw angst in het heden getriggerd kan worden;
– Hoe het zit met het samengaan van angst met andere symptomen;
– Hoe in de wetenschap naar angst wordt gekeken;
– 14 manieren om jouw vicieuze cirkel van angst te doorbreken.
De video’s duren respectievelijk 74, 49 en 60 minuten.
Na afloop van het VideoAngstLoslaatProgamma kun je mij te allen tijde vragen stellen.
De kosten van dit programma bedragen slechts 77 euro.
Om het programma aan te schaffen, klik je op onderstaande link (je registreert je eerst, je schrijft je inloggegevens ergens op, en daarna doe je de aankoop).
https://loslatennu.mijnecourse.nl/courses/hoe-doorbreek-je-jouw-vicieuze-cirkel-van-angst/

Hartelijke groeten,

Ammy van Bedaf MSc

06-53 65 13 59

Universitair geschoolde psycholoog

Cognitieve gedragstherapie

Lidmaatschapsnummer Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) 213178

Gerelateerde artikelen

Leer anderen loslaten...

 

 

 

Gerelateerde artikelen

Leer anderen loslaten...